منوچهرخان

منوچهرخان. [ م َ چ ِ ] ( اِخ ) از اعاظم لر کوچک است، بعد از عزل علیقلی خان برادرزاده اش به ایالت ایل مذکور سرافراز شده. مدتی در آن امر نهایت استقلال داشت. در سنه 1079 هَ. ق. فوت شد و جای او به خلف ارشد او شاهوردی خان رسید. این ابیات از اوست:
معنی مردی تمام از تیغ می آید برون
مصرع شمشیر را خود مصرعی در کار نیست.
و نیز:
ابروی کماندارتو پیوسته به جنگ است
مژگان رسای تو رساتر ز خدنگ است.
و نیز:
زلفت نتوانست دل از اهل وفا برد
خط تو برون آمد و زنگ از دل ما برد.( از تذکره نصرآبادی ص 24 ).

💡 برخوردار چندی بعد به فراه بازگشت و مدتی به منشیگری پرداخت، آنگاه به هرات و مشهد و سرانجام به اُلکای «دُرون » ـ از توابع درگز ـ رفت (فراهی، ص ۱۱ـ۱۲). و ملازم منوچهرخان قَرَچغای شد که در ۱۰۳۵ ـ سی و نهمین سال سلطنت شاه عباس ـ به حکومت خراسان رسیده بود (اسکندر منشی، ج ۳، ص ۱۰۴۰). بنابراین گفته برخی که او را از منشیان سده دوازدهم دانسته‌اند، صحیح نیست (رجوع کنید به صفا، همانجا).

💡 در کتاب‌های تاریخی، شکل‌گیری و گسترش روستای خرزان به شکل کنونی را به دوره ریاست منوچهرخان گرجی (معتمدالدوله) بر منطقه گیلان نسبت می‌دهند. در آن زمان بود که این روستا به دلیل قرارگیری در کریدور تجاری شرق به غرب ایران و نیز جاده ابریشم، صاحب یک کاروانسرای بزرگ شد. این کاروانسرا بعدها نقش مهمی در موقعیت روستای خرزان در بین دیگر روستاها و شهرهای منطقه ایفا کرد.

💡 حمام حاج شهبازخان به دستور حاج شهباز خان حاجی‌زادۀ کلهر پسر منوچهرخان بیگلربیگی ایلخان کلهر و از شخصیت‌های سیاسی و ملاکین کرمانشاه در دورۀ قاجار و در سال ۱۸۱۷ میلادی (۱۲۳۲ ه.ق) ساخته شده‌است.

💡 وی در سال ۱۸۴۴ به فرمان محمدشاه برای مداوای شاهزاده داوید ملیکیانس به اصفهان رفت. منوچهرخان معتمدالدوله والی اصفهان از محمدشاه تقاضا کرد که حکیم داودخان را به ریاست پزشکان اصفهان برگزیند. شاه قاجار با تقاضای منوچهرخان موافقت کرد.