مروض

واژه «مُرَوَّض» یا «مَروض» واژه‌ای عربی است که در زبان فارسی نیز به کار رفته و به طور کلی به معنای «رام‌شده»، «تربیت‌شده»، «آموزش‌دیده» و «ریاضت‌داده‌شده» است. این واژه از ریشه «روض» و «ترویض» گرفته شده و مفهوم اصلی آن، عادت دادن، مهار کردن و پرورش دادن چیزی یا کسی از راه تمرین، آموزش یا ریاضت است. در کاربرد قدیمی، «فرس مروض» به اسبی گفته می‌شد که پس از آموزش و تمرین، رام شده، فرمان‌پذیر گشته و راه رفتن و حرکت کردن را به خوبی آموخته باشد. از این رو، مروض به حیوانی اطلاق می‌شد که سرکشی و نافرمانی خود را کنار گذاشته و مطیع و مسخر صاحب خود شده باشد. این واژه تنها درباره حیوانات به کار نمی‌رود، بلکه در متون اخلاقی، عرفانی و ادبی درباره نفس انسان نیز استفاده شده است. در این کاربرد، نفس مروض به نفسی گفته می‌شود که با ریاضت، تمرین و خودسازی، از خواهش‌های ناپسند دور شده و تحت کنترل عقل و اراده قرار گرفته باشد. همچنین «مروض» گاهی به معنای «ریاضت‌داده‌شده» و «پرورش‌یافته» آمده است و بر نتیجه فرآیند تربیت و تهذیب دلالت می‌کند. در برخی منابع، صورت دیگری از این واژه به معنای «ریاضت‌دهنده» و «تربیت‌کننده» نیز ذکر شده است، اما کاربرد مشهور و رایج آن همان معنای مفعولی، یعنی «رام و تربیت‌شده» است. بنابراین، این کلمه به چیزی یا کسی گفته می‌شود که بر اثر آموزش، تمرین، تربیت یا ریاضت، مهار، اصلاح و فرمان‌پذیر شده باشد.