وَسِیل در لغتنامههای معتبر عربی، غالباً به عنوان اسم جمع واژهٔ وَسیله معرفی شده است. این مفهوم در منابع کهن لغوی چون منتهی الارب، ناظم الاطباء و اقرب الموارد مورد تأکید قرار گرفته است؛ بنابراین، در ساختار صرفی، وَسیل جمعِ کلمهای است که به معنای ابزار، واسطه، یا راهی برای رسیدن به مقصود میباشد. همچنین، برخی منابع به نقل از اقرب الموارد ذکر کردهاند که این واژه گاهی به عنوان صورت دیگری از همان وَسیله نیز به کار میرود، که نشاندهندهٔ همریشه بودن و نزدیکی معنایی این دو واژه در حوزهٔ واژگان اصیل است.
بررسی نمونههای کاربردی تاریخی نشان میدهد که مفهوم نهفته در این ریشه، همواره بر محوریت واسطهگری و اقتدار برای انجام امور استوار بوده است. به عنوان مثال، در متون تاریخی، نظیر آنچه در تاریخ قم آمده است، به مواردی اشاره میشود که امور بر اساس دلخواه و ارادت ایشان ساخته میگردانید بی واسطهٔ وَسیل و شفیعی. این جمله به وضوح نشان میدهد که در بافت فرهنگی و اجتماعی گذشته، وَسیل به معنای عامل یا شخص واسطهای است که برای تحقق یک امر، چه به شکل رسمی و چه غیررسمی، دخالت داده میشود و عدم نیاز به آن، دال بر استقلال یا قدرت تام فاعل اصلی در انجام کار بوده است.
