کلمه «مشتلق» به معنی مژدگانی، جایزه یا انعامی است که در پاسخ به خبر خوش یا خبر خوب به کسی داده میشود و نشاندهنده قدردانی یا خوشحالی از شنیدن آن خبر است. این واژه ریشهای ترکی دارد و در زبان فارسی برای بیان هدیه نمادین یا عملی که همراه با شادی و خوشحالی ارائه میشود به کار رفته است. مشتلق معمولاً به صورت نقدی، هدیه یا هر نوع پاداشی است که ارزش خبری خوش را تکمیل و جبران میکند و باعث تقویت ارتباط مثبت میان افراد میگردد. این واژه علاوه بر مفهوم مادی، بار معنایی فرهنگی و اجتماعی نیز دارد و نمادی از ابراز شادی و قدردانی در سنتها و آداب است، در واقع مشتلق پیامی از رضایت و خوشحالی است که به صورت عملی به فرد منتقل میشود و ارتباط بین خبر خوب و پاسخ شایسته آن را برقرار میسازد. بنابراین کسی که مشتلق دریافت میکند، هم مورد احترام قرار گرفته و هم از شادی و قدردانی دیگران بهرهمند میشود، این واژه با گذشت زمان در متون ادبی و محاورهای فارسی نیز جای خود را باز کرده و همچنان نشاندهنده پاداش یا مژدگانی خوشایند است.
مشتلق
لغت نامه دهخدا
مشتلق. [ م ُ ت َ ل ُ ] ( اِ ) در فرهنگ ترکی به معنی شکرانه و از اهل زبان بتحقیق پیوسته که به معنی مژدگانی است و مرکب از مشت مغیر مژده و لق به ضم به معنی بها. ( آنندراج ). ترکی شده مژدگانی و اصل آن ظاهراً مژده لیک یا مژده لیق بود و به کثرت استعمال مشتلق کرده اند. ( از یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). مژدگانی. چیزی که در هنگام رسانیدن خبر خوش یا یافتن چیزی گم کرده کسی به صاحب خبر و یابنده ٔآن می دهند. ( فرهنگ عامیانه جمال زاده ):
آمد آن آرام جانها بیقراران مشتلق
مژده پابوس دارم خاکساران مشتلق.ملا سالک یزدی ( از آنندراج ).به اردو فرستادند که مشتلق فتح و فیروزی به نواب بلقیس مکانی.. و سایر مخدرات استار سلطنت رساند. ( عالم آرا چ امیرکبیر ج 1 ص 340 ).
فرهنگ معین
(مُ تُ لُ ) [ تر. ] (اِ. ) مژدگانی.
فرهنگ عمید
جایزه و انعامی که در مقابل خبر خوش به کسی بدهند، مژدگانی.
فرهنگ فارسی
(ماخوذازترکیجایزه وانعامی که درمقابل خبرخوش به کسی بدهند، مژدگانی، مژده لق هم گفته شده
(اسم ) ۱ - وجهی یا مالی که بعوان انعام باورند. خبری خوش دهند مژدگانی: نواب جهانبانی خواجه آقشاه ابهری که مشرف خزان. نواب عالی بود باردو فرستادند که مشتلق فتح و فیروزی بنواب بلقیس مکانی... و سایر مخدرات استار سلطنت رساند...۲- باجی که در موارد مخصوص مانند رساندن مژدهای از مردم میستاندند.
ویکی واژه
مژدگانی.
جمله سازی با مشتلق
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 کل منطقه را ویران کرد و همه منابع بیه پیش را تا جایی تهی کرد که لشت نشا دیگر قادر به تحمل مخارج حاکم نبود و همه بیه پیش قادر به فرستادن دو هزار تومان خراج تقاضا شده توسط شاه اسماعیل به عنوان مشتلق پیروزی اش بر ازبکها در خراسان نبود.