مرج عذرا

[ویکی اهل البیت] مرج عذرا، روستایی است در غوطه دمشق که حجر بن عدی در آنجا به شهادت رسیده و قبرش نیز همانجاست.
مرحوم سید محسن امین می نویسد: در سال 1351 هجری، در دمشق به زیارت قبر حجر رفتم، مقبره را کهنه و خاک گرفته دیدم. در حالی که اگر قبر متعلق به یکی از صوفیان می بود در نظافت و نگهداری آن می کوشیدند.
خوشبختانه، این آرامگاه به برکت توجه دوستداران آل علی و اهل بیت پیامبر صلی اللَّه علیهم اجمعین در سال 1375 هجری تعمیر و بازسازی شده و به صورت آبرومندی درآمده است و از جمله مکان هایی که زائران سوریه به طور مرتب به آنجاها می روند، زیارتگاه حجر در مرج عذرای شام است.
مرحوم قمی می نویسد: حجر بن عدی یا حجر خیر از بافضیلت ترین اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله و یاران علی علیه السلام و مردی زاهد و عابد و مستجاب الدعوه بوده و در هر شبانه روز هزار رکعت نماز می گزارده است. او مظلومانه بدست معاویه به شهادت رسید. از پیامبر اکرم روایت است که فرمود: در عذرا، انسان هایی به قتل می رسند که خدا و ساکنان آسمان ها بر این عمل خشم کنند.
همو می نویسد: از زشتکاری های معاویه و هوادارانش یکی آن بود که آنان علی علیه السلام را روی منبر، ناسزا می گفتند و حجر با این عمل برخورد جدی می کرد تا در زمان حکومت زیاد بر کوفه، او حجر و یارانش را به دستور معاویه دستگیر کرد و به شام اعزام داشت و در همین عذرا همه آنان را به شهادت رساندند.
از نکات آموزنده در این زمینه، همین لقب «خیر» است که به دنبال اسم وی می گویند و او را «حجر خیر» می نامند، در مقابل پسرعمویش «حجر شرّ» که مردی فاسد و در دربار معاویه بوده است.
می نویسند در هفتمین روز جنگ صفین که روز سختی بود، نخستین افرادی که از طرف سپاه علی علیه السلام و معاویه درگیر شدند، همین حجر خیر و حجر شر بودند که از سپاه شام کسی به فریاد این یکی رسید و او را از دست حجر بن عدی خیر نجات داد و به اردوی خود رسانید.

💡 هنگامی که عایشه خبر کشته شدن حجر را شنید، گفت «محمد گفت: در مرج عذرا عده ای کشته می‌شوند که خدا و اهل آسمان ناراحت می‌شوند».

💡 معاویه ابن ابوسفیان در زمان علی برخی از علویان معترض به خود، از جمله حجر بن عدی را به قتل رسانید. عده‌ای نیز معتقدند که پس از مرگ حسن و رفت‌وآمد بزرگان عراق و اشراف حجاز با حسین دست‌نشاندگان معاویه به دستور او سختگیری بیشتری نسبت به علویان، به‌خصوص علویان کوفه می‌کردند و بعضی از چهره‌های سرشناس علوی را به قتل می‌رساندند. یکی از آنان حجربن عدی کندی بود. مرج عذرا نخست توسط حجر بن عدی فتح شد و سرانجام نیز خود در این مکان کشته شد. مزار او از سوی شیعیان زیارت می‌شود.