متخاصمین در زبان فارسی، شکل تثنیه کلمه متخاصم است و به معنای دو طرفی است که با یکدیگر در حالت نزاع، دشمنی یا درگیری حقوقی قرار دارند. در معنای عمومی، این واژه اشاره به دو فرد یا گروه دارد که خصومت و دشمنی آشکاری میان آنها وجود دارد و این حالت نزاع، ماهیت تعاملات آنها را شکل میدهد. این حالت از تخاصم میتواند ناشی از اختلافات شخصی، منازعات ملکی، یا هر نوع کشمکش دیگری باشد که دو طرف را در برابر هم قرار میدهد.
در حوزه حقوق، اصطلاح متخاصمین جایگاه ویژهای دارد و معنایی دقیقتر و فنیتر پیدا میکند. در این چارچوب، متخاصمین به طور مشخص شامل مدعی (خواهان) و مدعی علیه (خوانده) در یک دعوای حقوقی میشوند. این دو طرف، ارکان اصلی هر پرونده قضایی را تشکیل میدهند؛ مدعی کسی است که حق خود را طلب میکند و مدعی علیه کسی است که خواسته یا ادعای مدعی متوجه اوست. این اصطلاح بهخوبی ماهیت تقابلیِ رابطه طرفین در دادگاه را منعکس میسازد.
بنابراین، خواه در معنای لغوی عام که بیانگر دو دشمن یا دو طرف درگیر است، و خواه در معنای تخصصی حقوقی که اشاره به طرفین یک دادرسی دارد، «متخاصمین» بر وضعیت دوگانهای دلالت میکند که در آن، دو موجودیت به لحاظ قانونی، اجتماعی یا شخصی در حالت تقابل و مخاصمه قرار گرفتهاند. برای درک کاملتر این مفهوم، مراجعه به ریشه آن، یعنی تخاصم که به معنای نزاع و ستیز است، میتواند اطلاعات بیشتری ارائه دهد.
