واژه «پیمانهای» در اصطلاح فقهی و عرفی به کالا یا موادی گفته میشود که سنجش و اندازهگیری آنها بر اساس پیمانه و ظرفهای استاندارد انجام میگیرد و معمولاً با حجم مشخصی از ظروف اندازهگیری میشوند. این مفهوم بیشتر درباره اجناسی به کار میرود که به جای شمارش عددی یا وزنکشی، با پیمانههای متعارف میان مردم سنجیده و معامله میشوند. در گذشته و حتی امروز، بسیاری از مواد غذایی مانند غلات، حبوبات و برخی مایعات به صورت پیمانهای خرید و فروش میشدند و همین شیوه اندازهگیری مبنای بسیاری از احکام فقهی قرار گرفته است. در فقه اسلامی، کالاهای پیمانهای جایگاه ویژهای دارند و در مباحثی مانند زکات، تجارت و معاملات مورد بررسی قرار میگیرند. یکی از نکات مهم در این حوزه آن است که در کالاهای پیمانهای، رعایت دقت در اندازهگیری اهمیت دارد تا از اختلاف، ضرر یا ربا جلوگیری شود. همچنین در برخی احکام، فروش یا معامله کالاهای پیمانهای قبل از تحویل گرفتن آنها مکروه دانسته شده است، زیرا احتمال اختلاف و ابهام در مقدار وجود دارد. در بحث ربا نیز، زمانی که عوضین معامله از نوع پیمانهای یا وزنی باشند، شرایط خاصی برای جلوگیری از ربا مطرح میشود. این نشان میدهد که نوع سنجش کالا در صحت و اعتبار معاملات نقش اساسی دارد. در مقابل، کالاهای شمارشی که به صورت عددی معامله میشوند، احکام متفاوتی دارند. به طور کلی، پیمانهای به هر کالایی گفته میشود که معیار سنجش آن حجم مشخص و پیمانههای عرفی و متعارف میان مردم باشد و در فقه و تجارت کاربرد گستردهای دارد.
پیمانه ای
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] به آنچه که بر حسب متعارف و معمول نزد مردم با پیمانه سنجش میشود، پیمانهای اطلاق میگردد و از آن به مناسبت در بابهای مختلف فقهی همچون زکات، تجارت و اقرار سخن رفته است.
زکات غلّات چهارگانه واجب و زکات حبوبات پیمانهای یا وزنی مستحب است.
کراهت فروختن شیئ پیمانه ای قبل از وزن
فروختن کالای پیمانهای یا وزنی ـ بویژه طعام ـ به دیگری پیش از تحویل آن از فروشنده مکروه است.
تحقق ربا در پیمانه ای ها
از شرایط تحقّق ربا در معاملات آن است که عوضین (کالا و بهای آن) پیمانهای یا وزنی باشد. در غیر آن دو همچون کالای شمارشی، بنابر مشهور، ربا محقّق نمیشود
معلوم بودن کالا در تجارت
...
جمله سازی با پیمانه ای
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 پیمان توبه در صف مستان شکسته ایم پیمانه ای بیار که پیمان شکسته ایم
💡 گویا لبالب از می عجز و نیاز بود پیمانه ای که چشم تو را مست ناز کرد
💡 اگر جامی به بزم آری ز خم می بری پر می وگر پیمانه ای آری به تو پیمانه پیماید
💡 ساقیا از دورِ من پیمانه ای تخفیف کن کز دو چشمِ پر خُمارش مستِ باطل مانده ام