صلاحالدین ایوبی، که نام کامل او صلاحالدین یوسف بن ایوب است، یکی از شخصیتهای مهم تاریخ اسلام و بنیانگذار دودمان ایوبیان به شمار میرود. او در حدود سال ۱۱۳۷ میلادی در تکریت (عراق امروزی) به دنیا آمد و به عنوان یکی از فرماندهان برجسته در دوره جنگهای صلیبی شناخته میشود. صلاحالدین در سال ۱۱۹۳ در دمشق درگذشت و مقبرهاش در مسجد جامع اموی قرار دارد.
سالهای اولیه زندگی
صلاحالدین در خانوادهای کردتبار به دنیا آمد. پدرش، نجمالدین ایوب، در زمان حکومت عمادالدین زنگی و سپس نورالدین زنگی حاکم بعلبک و دمشق بود. صلاحالدین در جوانی به عمویش، اسدالدین شیرکوه، پیوست و از او آموزشهای نظامی و سیاسی دید. او در دربار نورالدین زنگی مشغول به خدمت شد و به تدریج توانست قدرت و نفوذ خود را در مصر و شام گسترش دهد.
حکومت و فتوحات
پس از مرگ نورالدین زنگی، صلاحالدین به بسط قدرت خود در مصر و شام ادامه داد. او موفق شد حلب را تسخیر کند و قلمرو خود را به مناطق وسیعی از جمله حجاز، یمن و نوبه گسترش دهد. صلاحالدین در سال ۱۱۸۷ میلادی در نبرد حطین، سپاه صلیبیان را شکست داد و بیتالمقدس را فتح کرد. این پیروزی باعث شد که او به عنوان یک قهرمان در دنیای اسلام شناخته شود.
جنگهای صلیبی
صلاحالدین یکی از چهرههای کلیدی در جنگ صلیبی سوم بود. او با ریچارد شیردل، پادشاه انگلستان، به مذاکره پرداخت و در نهایت توافقی میان دو طرف حاصل شد که به مسیحیان اجازه میداد تا بدون مانع به زیارت اماکن مقدس خود در بیتالمقدس بروند، در حالی که کنترل شهر همچنان در دست مسلمانان باقی ماند.
شخصیت و ویژگیها
صلاحالدین به عنوان فردی با دیانت و اخلاق نیکو شناخته میشود. او به سادگی زندگی میکرد و از ثروتهایش برای رفاه رعایایش استفاده میکرد. او به خاطر رفتار عادلانهاش با دشمنان و مهربانیاش با مستمندان مورد احترام قرار داشت. ویل دورانت در تاریخ تمدن به ویژگیهای اخلاقی و صفات شخصیتی او اشاره کرده و او را به عنوان یکی از شریفترین فرماندهان دوران جنگ صلیبی توصیف میکند.
مرگ و میراث
صلاحالدین ایوبی در تاریخ ۴ مارس ۱۱۹۳ بر اثر بیماری درگذشت. او تمام ثروت خود را به رعایایش بخشید و پس از مرگش، حکومت ایوبیان میان فرزندانش تقسیم شد. یاد و نام او همچنان در تاریخ اسلام و فرهنگ عربی به عنوان نماد شجاعت، دیانت و رهبری مؤثر باقی مانده است.