رای اعتماد

رأی اعتماد
{vote of confidence, confidence vote} [علوم سیاسی و روابط بین الملل] رأیی که با آن قوۀ مقننه اعتماد خود را به هیئت وزیران یا وزیر معرفی شده اعلام می کند

رأی اعتماد (confidence vote)
در سیاست، به معنی به آزمون گذاشتن پشتیبانی قوۀ مقننه از دولت است. در نظام های سیاسی الگو گرفته از انگلستان، بر سر کار ماندن هر حکومتی در گرو پشتیبانی مجلس است. مخالفان دولت می توانند پیشنهاد رأی عدم اعتماد دهند؛ اگر مجلس چنین رأیی دهد، بر طبق عرف، دولت باید استعفا کند. در آلمان، رأی سازندۀ عدم اعتماد داده می شود، و به موجب آن از اکثر اعضای مجلس خواسته می شود که به یک رهبر دیگر قوۀ مجریه (یا صدر اعظم) رأی توافق دهند. در ایران نیز رویۀ اخذ رأی اعتماد به هیئت وزیران همواره وجود داشته است. در اوایل مشروطیت تا ۱۳۳۲ش روش عمومی این بود که مجلس ابتدا به شخص به عنوان نخست وزیر رأی تمایل می داد و سپس پادشاه او را منصوب می کرد. لکن از آن سال به بعد، پادشاه طبق قانون اساسی وقت نخست وزیر را منصوب می کرد و او برای اخذ رأی اعتماد به مجلس مراجعه می نمود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز این رویه جاری بود. تا ۱۳۶۸ش که قانون اساسی اصلاح شد و پست نخست وزیری از دستگاه اجرایی حذف شد، رئیس جمهور با آرای عمومی انتخاب می شود و نیازی به اخذ رأی اعتماد ندارد، لکن رهبری، انتصاب او را به این سمت تنفیذ می کند. معذلک هیئت وزیران به مجلس معرفی می شوند و قبل از شروع به کار از مجلس رأی اعتماد می گیرند.

💡 طبق آیین‌نامه و قانون وقت در صورت استیضاح دولت ازسوی یکی از نمایندگان مجلس می‌بایست پس از پاسخ دوباره درخواست رای اعتماد می‌کرد و و برای تهیهٔ پاسخ به دولت وقت می‌دادند.

💡 ادعا شده‌است که در برنامه‌ای پشت‌پرده، از پیش تصمیم بر این شده‌بود که پس از برگزاری همه‌پرسی، دولت از حق حاکمیت ایران بر جزیرهٔ بحرین چشم پوشد و این را به عنوان تقاضای مردم بحرین به مجلس شورای ملی ببرد، و پس از استیضاح دولت در مجلس و پاسخ دولت مجلس رای اعتماد دهد.

💡 با پیروزی حامد کرزی در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در ماه اکتبر سال ۲۰۰۵، اسماعیل خان هم به عنوان وزیر انرژی به مرکز رفت و بعدها از پارلمان منتخب مردم افغانستان، رای اعتماد گرفت.

💡 باراک اوباما در نوامبر ۲۰۱۴ بلینکن را به عنوان قائم مقام وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریک برای جانشینی ویلیام برنز که بازنشسته شده بود به مجلس سنای ایالات متحده آمریکا برای گرفتن رأی اعتماد معرفی کرد. سنا در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۴ با رأی ۵۵ به ۳۸ به بلینکن رای اعتماد داد.

💡 آیس را اداره‌کننده‌ای رهبری می‌کند که در سطح زیر کابینه از سوی رئیس‌جمهور منصوب شده، و با رای اعتماد مجلس سنای ایالات متحده آمریکا تأیید می‌شود، و مستقیماً به وزیر امنیت داخلی ایالات متحده آمریکا پاسخگوست. آیس پس از اف‌بی‌آی دومین نهاد بزرگ تحقیقات جنایی در حکومت آمریکا است.