بیرون آوردن

بیرون‌آوردن در زبان فارسی به معنای خارج کردن چیزی یا کسی از جایی، برون‌آوردن، یا اخراج است. این واژه در متون کهن فارسی کاربرد گسترده‌ای داشته و معانی متعددی از آن اراده می‌شده است. ناصرخسرو قبادیانی در دیوان خود از این واژه در معنای اخراج و رهایی استفاده کرده است: «اگر ناری سر اندر زیر طاعت / بمحشر جانت بیرون ناری از نار». همچنین در معنای بیرون کشیدن و پدید آوردن چیزی از جایی دیگر نیز به کار رفته است: «که آرد از شجر بیرون که بخشد لذت و بویش / که اندر شاخ چوب او را نگویی بارور دارد». در این موارد، مصدر «برون‌آوردن» نیز با همین معانی مترادف با بیرون‌آوردن به کار می‌رود.
این مصدر مرکب در متون تاریخی و علمی فارسی با ظرایف معنایی ویژه‌ای همراه بوده است. در تاریخ بیهقی و تاریخ بخارای نرشخی، ترکیب «بیرون آوردن بر» به معنای شورانیدن، مسلط ساختن به قهر و غلبه، و خروج دادن به کار رفته است: «غرض تو آن بود که ملک بر من بشورانی و خاص و عام را بر من بیرون آری». نیز در متون پزشکی کهن مانند ذخیره خوارزمشاهی و هدایةالمتعلمین، این مصدر در معانی تشخیص بیماری «اندر شناختن و بیرون آوردن که هر بیماری کدام بیماری است» و شفا بخشیدن «بچنین تدبیرها بیرون آوردم او را ازین بیماری» استفاده شده است.

مترادف‌ها

خارج کردن، بیرون کشیدن، استخراج کردن

متضادها

درون آوردن، داخل کردن، وارد کردن

لغت نامه دهخدا

( بیرون آوردن ) بیرون آوردن. [ وَ دَ ] ( مص مرکب ) بیرون بردن. برآوردن. بدر آوردن. خارج کردن. ( ناظم الاطباء ). برون آوردن. اخراج:
که آرد از شجر بیرون که بخشد لذت و بویش
که اندر شاخ چوب او را نگویی بارور دارد.ناصرخسرو ( دیوان چ تقوی ص 134 ).اگر ناری سر اندر زیر طاعت
بمحشر جانت بیرون ناری از نار.ناصرخسرو.و رجوع به برون آوردن شود.
- بیرون آوردن بر؛ خروج دادن. ( یادداشت مؤلف ). شورانیدن. مسلط ساختن بقهر و غلبه: غرض تو آن بود که ملک بر من بشورانی و خاص و عام را بر من بیرون آری. ( تاریخ بیهقی ).0 گفت یا امیر حکم خدای این بودکه مرا بر تو بیرون آورد و ما امروز بچشم خویش می بینیم این کار بدین عظیمی را. ( تاریخ بخارای نرشخی ص 100 ). ببخارا مردی پدید آمده است و ولایت بر ما شوریده میدارد و قومی را برخلاف ما بیرون آورده است. ( تاریخ بخارای نرشخی ص 71 ). رجوع به برون آوردن شود.
- بیرون آوردن کسی را از بیماری؛ علاج نمودن. شفا بخشیدن: و بچنین تدبیرها بیرون آوردم او را ازین بیماری و بجمله علاج این کس همان بود. ( هدایةالمتعلمین ص 248 ).
|| تشخیص دادن: اندر شناختن و بیرون آوردن که هر بیماری کدام بیماری است. ( ذخیره خوارزمشاهی ). || استخراج کردن. ( یادداشت مؤلف ): و جواهر از معادن بیرون آورد. ( نوروزنامه ). و زر و نقره ومس و ارزیز و سرب از کانها بیرون آورد. ( نوروزنامه ). رجوع به برون آوردن شود. || تبریز؛ بیرون آوردن و از همسران خود درگذشتن به فضل. ( ترجمان القرآن ) ( دهار ). آشکار کردن. || ابداع. ( یادداشت مؤلف ). پدید آوردن: و این علم را [علم موسیقی را ] فیثاغورس حکیم بیرون آورد. ( نفایس الفنون ). || برگزیدن. اختیار کردن: از میان آن قوم سه پیر بیرون آوردند خردمندتر. ( تاریخ بیهقی ).

فرهنگ فارسی

( بیرون آوردن ) ( مصدر ) ۱ - خارج کردن بدر آوردن. ۲ - ظاهر کردن آشکار ساختن.

ویکی واژه

ricavare

جمله سازی با بیرون آوردن

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب

💡 کارگر در تلاش بود تا با استفاده از ابزارهای مناسب، قطعه فلزی سنگین را از میان لایه‌های خاک و شن بیرون آوردن موفق شود.

💡 پزشک پس از انجام عمل جراحی پیچیده، موفق شد تمام جسم خارجی را از بدن بیمار به آرامی و بدون آسیب به بیرون آوردن برساند.

💡 هدف اصلی تیم نجات، بیرون آوردن تمامی بازماندگان از زیر آوار ساختمانهای فرو ریخته در اثر زلزله بود که بسیار دشوار و طاقت‌فرسا بود.

کلمات مرتبط

پیشنهاد شما
پیشنهادهای کاربران