روزنه

( روزنة ) روزنة. [ رَ زَ ن َ ] ( معرب، اِ ) معرب روزن. ( از معرب جوالیقی ). ج، رَوازِن. ( اقرب الموارد ذیل رزن ). دریچه و تابدان و روشندان. ( ناظم الاطباء ).
روزنه. [ رَ / رُو زَ ن َ / ن ِ ] ( اِ ) ( از: روزن + ه تصغیر ). ( ارمغان سال 12 شماره 7: کافنامه بقلم کسروی از حاشیه برهان قاطع چ معین ). معرب آن: روزنة، اوستا: رئوچنه. ( حاشیه برهان قاطع ). روزن. ( شرفنامه منیری ). سوراخ. ( برهان قاطع ) ( انجمن آرا ). منفذ. ( برهان قاطع ). رخنه. ( انجمن آرا ). کُوَّه. باجه. پنجره:
در دل من این سخن زان میمنه است
زانکه ازدل جانب دل روزنه است.مولوی.موج میزد بر دلش عفو گنه
که ز هر دل تا دل آمد روزنه.مولوی.گوییش پنهان زنم آتش زنه
نی بقلب از قلب باشد روزنه.مولوی.ای درگه اسلام پناه تو گشاده
بر روی زمین روزنه جان و در دل.حافظ.تا مهر بر سپهر نتابد بدور او
بر خشت و سنگ روزنه باختر کنم.؟ ( شرفنامه منیری ).بر بام خانه بالا رفتند و چهار گوشه ٔتخت به چهار ریسمان بستند و از روزنه با تخت بزیر آویختند و نهادند پیش عیسی. ( ترجمه دیاتسارون ). و رجوع به روزن شود.
روزنه. [ رُ زَ ن َ / ن ِ ] ( اِخ ) دهی از بخش باوی شهرستان اهواز با 100 تن سکنه. آب آن از چاه و محصول آن غلات است. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6 ).

= روزن

روزن
ده از بخش باوی شهرستان اهواز

{loophole} [علوم نظامی] منفذ یا شکافی باریک در دیوار سنگر که از آن تیراندازی می کنند
{orifice} [مهندسی محیط زیست و انرژی] سوراخی با اندازه و شکل لبۀ معین که از آن برای هدایت و شکل دهی و تقسیم و توزیع جریان سیال استفاده می کنند
{pinhole} [فیزیک- اپتیک] دهانه ای بسیار ریز برای تنظیم شدت و قطر باریکۀ نور

روزنه (stoma)
منفذ یا سوراخی ریز در روپوست (لایۀ بیرونی بافت) گیاه. معمولاً تعداد فراوانی از آن ها در سطح زیرین برگ دیده می شود. هر برگ چندین لایۀ بافت دارد. لایۀ بیرونی روپوست و ضخامت آن به اندازۀ یک یاخته است. هر روزنه با یک جفت یاختۀ نگهبان احاطه می شود که به هنگام بازبودن روزنه هلالی شکل اند، ولی می توانند تخم مرغی شکل و باعث بسته شدن روزنه ها شوند. روزنه امکان مبادلۀ دی اکسید کربن و اکسیژن لازم برای فتوسنتز و تنفس را بین بافت های درونی گیاه و اتمسفر بیرونی فراهم می کند. روزنه مهم ترین مجرای خروج آب از گیاه است و برای حفظ آب درون گیاه بسته می شود. حرکت این یاخته ها با تغییر میزان تورم یا آماس یاخته های نگهبان کنترل می شود. در شب، روزنه امکان ورود اکسیژن به گیاه و خروج دی اکسید کربن از آن را فراهم می کند، زیرا در شب فقط تنفس ادامه دارد و فتوسنتز متوقف می شود. روزنه ها به تعداد فراوان در بخش های هوایی گیاه و به خصوص در سطح زیرین برگ یافت می شوند. تعداد روزنه ها ممکن است به ۴۵هزار در هر سانتی متر مربع برسد.

💡 ماه و خور پروانه‌سان آیند بر بام و درت گر بتابد پرتو شمعت شبی از روزنه

💡 خوابم آشفت و چنان بود که با شاهد مهتاب به تماشای من از روزنه کلبه درآید

💡 الف – دستگاه نشانه‌روی مکانیکی: شامل مگسک ثابت و روزنه دید متحرک (طبلک برد) که روی طبلک برد متحرک از شماره‌های ۱ تا ۴ مدرج شده و هر شماره نشانگر ۱۰۰ متر است.

💡 آتش به من اندر زن سوز دلم افزون کن این دود وجودم را از روزنه بیرون کن

💡 این آشکارسازها قادر به آشکارسازی ذرات میکروسکوپی دود موجود در هوا با کشیدن هوا از طریق روزنه‌هایی که روی لوله‌های متصل به حسگر وجود دارد هستند.