شاندن

شاندن. [ دَ ] ( مص ) بمعنی شانه کردن: همی شاند؛ یعنی: پیوسته شانه میکرد. ( از حاشیه لغت فرس اسدی ص 61 ). شانه کردن بود. ( فرهنگ جهانگیری ). شانه کردن باشد.( برهان قاطع ). بمعنی شانه کردن نیز آمده. ( فرهنگ رشیدی ). شانه کردن موی. ( انجمن آرا ). بمعنی شانه کردن موی. ( آنندراج ). شانه کردن مو. ( فرهنگ نظام ). شانه کردن زلف و کاکل و جز آن. ( ناظم الاطباء ):
با دفتر اشعار بر خواجه شدم دوش
من شعر همی خواندم و او شعر همی لاند
صد کلج پر از گوه عطا کرد بر آن شعر
گفتم که بدان شعر که دی خواجه همی شاند.طیان ( از لغت فرس اسدی ).جهان به آب وفا روی عدل میشوید
فلک بدست ظفر جعد ملک میشاند.انوری ( از فرهنگ نظام ).ای شانه بخوبانت عمل دانی چیست
زلف لیلی که باز میشانی چیست
گیسوی پریشانش تو کی دانی چیست
مجنون داند که این پریشانی چیست.امیرخسرو ( از فرهنگ نظام ).اِرفاه، موی شاندن. ( منتهی الارب ).
- گربه شاندن؛ گربه شانه کردن. بمجاز فریفته شدن. ( از امثال وحکم دهخدا ):
بحسرت جوانی بتو بازناید
چرا ژاژخایی چرا گربه شانی.ناصرخسرو ( ازامثال و حکم دهخدا ).رجوع به گربه شاندن شود.
|| مخفف نشاندن. ( از فرهنگ جهانگیری ) ( فرهنگ رشیدی ). مخفف نشاندن. نشانیدن. ( برهان قاطع ) ( انجمن آرا ) ( آنندراج ). مقابل ایستانیدن:
شست صراحی بدو زانو به پیش
دختر رز شاند بزانوی خویش.امیرخسرو. || نشاندن. مرادف کاشتن. ( انجمن آرا )( آنندراج ). غرس کردن. کشتن:
نوک پیکانهای جانان شاندن اندر جان خویش
نامشان پیکان سلطانی نه پیکان داشتن.سنایی.بسبزه زار فلک طرفه باغبانانند
که هر نهال که شاندند باز برکندند.امیرخسرو دهلوی. || نشاندن گرد و غبار. ( ناظم الاطباء ):
تا سحاب کف تو سیم فرو ریخت چو آب
شاند از روی زمین هر چه غبار محن است.امیرخسرو ( از فرهنگ نظام ). || نشاندن بمعنی وضع کردن و قرار دادن:
از بهر چشم زخم سرطاق شانده اند
او را چنان کجا سرخر در خیارزار.سوزنی. || مخفف نشاندن در معنی خاموش کردن، یا کشتن آتش:
بهر این مقدار آتش شاندن
آب پاک و بول یکسان شد بفن.

(دَ ) (مص م. ) ۱ - شانه کردن. ۲ - به هوا دادن خوشه های خرمن شده، برای جدا کردن دانه از کاه.

شانه کردن، شانه زدن موی: جهان به آب وفا روی عهد می شوید / فلک به دست ظفر جعد ملک می شاند (انوری: ۱۴۴ ).
= نشاندن

( مصدر ) نشاندن.

شانه کردن.
به هوا دادن خوشه‌های خرمن شده، برای جدا کردن دانه از کاه.

💡 نثاری که باشد سزاوار تخت فشاندند بر شاه پیروز‌بخت

💡 جملگی آن میوه که افشانده بود باز فشاندند بر آن باغ جود

💡 آستین بر گوهر عبرت فشاندن مشکل است ورنه صائب را چه پروای تماشا کردن است؟

💡 ابر گریان دژم کو تا بیاموزد مرا در فشاندن همچو باران چهره خندان داشتن

💡 نثاری فشاندند بر هر چهار یکی غلغل افتاد در هند بار

💡 شمع فانوسم که در پرده است اشک افشاندنم از گرستن تر نگردد دامن پیراهنم