کندز. [ ک ُ دِ ] ( اِ مرکب ) مخفف کهن دز است که قلعه کهنه باشد. ( برهان ). مخفف کهن دژ است و کهن دژ به معنی قلعه و شهر قدیم است عموماً. ( آنندراج ) کهن دز و دژ و قلعه کهنه. ( ناظم الاطباء ). || کوشک و بالاخانه کهنه. ( برهان ).
کندز. [ ک ُ دُ ] ( اِخ ) نام شهری بوده آبادکرده جمشید و پای تخت فریدون هم بوده است و معرب آن قندز است. ( برهان ). مخفف «کهن دز» ( دژکهن ) = قهندز = قندز ( مخفف ). «کندز» یعنی کهن دز و این دژ شهری باشد. رودکی ( سمرقندی ) گفت:
گه بر آن کندز بلند نشین
گه بر این بوستان و چشم گشای.( لغت فرس ص 182 از حاشیه برهان چ معین ).و رجوع به کهندز و قهندژ شود.
کندز. [ ک ُ دِ ] ( اِخ ) شهری بوده در توران، آبادکرده فریدون و اکنون بیکند گویندش. ( برهان ). و رجوع به کُندُز شود.
(کُ نْ دِ ) (اِمر. ) قلعة کهن، دژ کهن.
قلعۀ کهن، دژ کهن: گه در آن کندز بلند نشین / گه بدین بوستان چشم گشای (رودکی: ۵۲۹ ).
( اسم ) ۱ - قلع. قدیمی دژ کهن: گه بران کندز بلند نشین گه درین بوستان چشم گشای. ( رودکی ) ۲ - دژی استوار و قدیمی که در میان. شهر باشد.
کندز (اصفهان). کندز یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان نطنز و از دهستان کرکس این شهر است. این روستا در شمال غربی با روستای گاریان ( جاریان )، در جنوب با روستای ویشته و در غرب با روستای ریسه همسایه است. این روستا دارای سه مسجد، یک حمام عمومی، یک حسینیه، یک مدرسه و یک کتابخانه می باشد. این روستا در فاصله چهار کیلومتری شهر نطنز قرار دارد.
نام این روستا ( کندز ) از ریشه ی کلمه ی کهندژ ( کهن دژ ) آمده است که به معنای قلعه ی قدیمی می باشد.
این روستا دارای تعداد زیادی باغ است و عمده ی محصولات شامل زعفران، انار، گلابی می باشد.
کندز (سرباز). کندز روستایی در دهستان مینان بخش مینان شهرستان سرباز استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۸۵۰ نفر ( ۲۰۹خانوار ) بوده است.
قلعه کهن، دژ کهن.
~ تحت عنوان بیکند و پیکند در شاهنامه آورده شده اما کندز را میتوان به کندژ یعنی شهردژ نیز تعبیر نمود. ورا نام کندز بُدی پهلوی..... اگر پهلوانی سخن بشنوی
💡 نشست اندر آن مرز زان کرده بود که کندز فریدون برآورده بود
💡 بسان قطرۀ اشکی که ازمژه بدود گذرکندزبرتارموی درشب تار
💡 نوبهارآمدو بشکفت بیکبار جهان بر سر افکندزمین هر چه گهر داشت نهان
💡 زبیم حودخداوند خواجه پنداری همی کندزر خود را بپوست درپنهان
💡 جهانجوی پر دانش افراسیاب نشسته به کندز به خورد و به خواب
💡 دل کندزما یار ودل از یار نکندیم برید زما مهر وازاوما نبردیم
