پشیزه

پشیزه. [ پ َ زَ / زِ ] ( اِ ) پول ریزه باشد بغایت تنک و کوچک. ( فرهنگ جهانگیری ). گویند زری باشد قلب در نهایت نازکی و کوچکی. ( برهان قاطع ). پول خرد از مس یا برنج. پشیز. پشی. فلس. درم زبون. پول سیاه. || چیزی را گویند از برنج و امثال آن در نهایت تُنُکی که مابین دسته و تیغه کارد وصل کنند. ( برهان قاطع ). چیزی است که میان تیغه و دسته کارد وصل کنند برای استواری. ( فرهنگ سروری ). حَرشَف؛ پشیزه کارد و شمشیر. ( منتهی الارب ). || درم ماهی را نیز گویند و بعضی گفته اند پشیز فلس و پشیزه درم ماهی باشد چه ها برای نسبت آمده.( فرهنگ رشیدی ). درهم ماهی. فلس ماهی. درمغه ماهی بود. ( اوبهی ):
یکی پیکر بسان ماهی شیم
پشیزه بر تنش چون کوکب سیم.فخرالدین اسعد ( ویس ورامین ).تخت ملک است و مسند شاهی
کوه ازو پر پشیزه ماهی.سنائی ( در صفت اسب ).سموم قهر تو با آب اگر عتاب کند
پشیزه داغ شود بر مسام ماهی سیم.انوری.سهف، حَرشَف؛ پشیزه ماهی. ( منتهی الارب ). || چرمی باشد که بر دامن خیمه دوزند و ریسمانی بدان گذرانند. ( برهان قاطع ). چیزی است، [ ظ: چرمیست ؟ ] که در دامن خیمه دوزند تا پایزه بدان استوار کنند. ( فرهنگ سروری ): اقتفاء؛ بازدوختن توشه دان و پشیزه را میان دو پشیزه آن درآوردن.کُلیه؛ پشیزه ای که بر توشه دان و جز آن دوزند. ( منتهی الارب ). || آنچه از آهن بر در و تخته کوبند زینت را. آهنی که بر روی در یا تخته پوشند بصورت سوسماری یا کتیفی. ضَبِّه. کتیف. کتیفه: تضبیب؛ پشیزه بر در زدن. ( مجمل اللغة ). || فلس سیمین یاآهنین بر عنان اسب. ( السامی فی الاسامی ). زر یا سیم چون فلس ماهی که کمربند را سراسر بدان پوشند و از آن چون فلس جداجدا کنند تا کمربند را توان تافت و نوردید:
چو زر ساوچکان بلک از او چو بنشستی
شدی پشیزه سیمین عیبه جوشن. شهید ( در صفت آتش سده ).چو پای باز در آن بیشه پرجلاجل بود
ستاکهای درخت از پشیزه های کمرفرخی.چنانکه بر سپر خیزران پشیزه سیم
حباب و دایره آب و قطره باران.کمال اسماعیل ( از فرهنگ جهانگیری ).- پشیزه پشیزه؛ پوسه پوسه:
پشیزه پشیزه تنش همچو نیل
از آن هر پشیزه مه از گوش پیل.اسدی.- پشیزه خرما؛ چیزی خرد است که بر بن خرماست. دمچه خرما: ثُفروق؛ پشیزه سر خرما. فسیط؛پشیزه سر خرما و دمچه خرما. ( منتهی الارب ).

(پَ زِ ) (اِ. ) = پشیز: ۱ - پولک فلزی ریز که بر جامه یا هر چیز دیگر بدوزند. ۲ - چیزی است از برنج و امثال آن که مابین دسته و تیغة کارد وصل کنند برای استواری. ۳ - چرمی که در دامن خیمه دوزند و پایزه بدان استوار کنند. ۴ - آن چه از آهن که برای زینت بر در و تخ

۱. پولک.
۲. پولک های ریز فلزی که به جامه یا چیز دیگر بدوزند.
۳. (زیست شناسی ) = پولک۱

( اسم ) ۲- چیزی است از برنج و امثال آن که ما بین دسته و تیغ. کارد وصل کنند برای استواری. ۴- چرمی که در دامن خیمه دوزند و پایزه بدان استوار کنند. ۵- آنچه از آهن که برای زینت بر در و تخته کوبند. ۶- فلس ماهی پولک ماهی. ۷- فلس سیمین یا آهنین بر عنان اسب زر یا سیم چون فلس ماهی که کمربند را سراسر بدان پوشند و از آن چون فلس جدا کنند تا کمربند را توان تافت و نوردید. یا پشیز. خرما. چیزی خرد است که بربن خرماست دمچ. خرما.

پشیز:
پولک فلزی ریز که بر جامه یا هر چیز دیگر بدوزند.
چیزی است از برنج و امثال آن که مابین دسته و تیغة کارد وصل کنند برای استوا
چرمی که در دامن خیمه دوزند و پایزه بدان استوار کنند.
آن چه از آهن که برای زینت بر در و تخته کوبند.
فلس ماهی، پولک ماهی.
فلس سیمین یا آهنین بر عنان اسب، زر یا سیم چون فلس ماهی که کمربند را سراسر بدان پوشند و از آن چون فلس جدا جدا کنند تا کمربند را توان تافت و نوردید.

💡 چو مار انندشان خرطوم ار ایدون بود زرّین پشیزه بر تن مار

💡 چون چوب خرگهست برو برپشیزها انگشتهای کژ شده چون درهم افکنم

💡 یکی پیکر به سان ماهی شیم پشیزه بر تنش چون کوکب سیم

💡 در آن بنفشه به جای خارهٔ صلب وزین پشیزه بریزد ز پشت ماهی دال

💡 چو گرم گردد آب از هوای آتش طبع پشیزه نرم شود بر مسام ماهی وال

💡 سموم قهر تو با آب اگر عتاب کند پشیزه داغ شود بر مسام ماهی شیم