نیم‌دایره

نیم دایره. [ ی ِ رَ / رِ ] ( اِ مرکب ) قوس. ( یادداشت مؤلف ). منحنی ای معادل نصف دایره. قوسی بزرگ. ( فرهنگ فارسی معین ): صورت کمان چون نیم دایره است و نیمه دایره فلک به شش برج قسمت پذیرد. ( نوروزنامه ).
به گرد نقطه سرخت عذار سبز چنان
که نیم دایره ای برکشند زنگاری.سعدی.

( یِ رِ ) [ فا - ع. ] (اِمر. ) منحنی ای معادل نصف محیط دایره، قوسی بزرگ.

منحنی معادل نصف محیط دایره، نصف دایره.

در ریاضیات ( و به ویژه در هندسه )، نیم دایره ( انگلیسی: Semicircle ) مکان یک بعدی از نقاط است که نیمی از دایره را تشکیل می دهد. نیم دایره یک کمان دایره ای است که ۱۸۰ درجه ( معادل π رادیان، یا یک نیم دور ) است و فقط یک خط تقارن ( تقارن بازتابی ) دارد.
در کاربرد غیر فنی، اصطلاح «نیم دایره» گاهی برای اشاره به یک منحنی بسته استفاده می شود که همچنین شامل بخش قطری از یک سر کمان به انتهای دیگر یا تا نیم قرصی می شود که یک منطقه هندسی دو بعدی است که بیشتر شامل تمام نقاط داخلی است.

منحنی‌ای معادل نصف محیط دایره، قوسی بزرگ.

💡 گنبد از درون به شکل نیم‌دایره‌ای به کاشی معرق آراسته‌است. بلندی گنبد تویی از کف حرم ۲۳٫۵ متر است. قطرش ۱۳٫۵ متر است.

💡 پلان مخزن، شامل یک مربع و چهار ستون، در مرکز، و شیوهٔ پوششی آن نیز از نوع طاق چشمه است. به جز، قوس سردرب ورودی که از نوع قوس جناغی است، دیگر قوس‌ها، اعم از تویزه‌ها، طاق‌ها و پوشش‌ها همگی از نوع قوس هلالی (مازه‌دار) و تقریباً نیم‌دایره اجرا شده‌اند. آجرچینی همهٔ تویزه‌ها و طاق‌ها، به شیوهٔ رومی، و پوشش بین تویزه‌ها، به شیوهٔ آجرچینی کلمبو (گردچینی) است. سقف‌ها، دارای نورگیر و قسمت تیزه‌اند.