نیروی کوریولیس

نیروی کوریولیس (Coriolis force)
در مکانیک کلاسیک، نیروی فرضی یا شبه نیرویی که گوستاو ـ گاسپار کوریولیس، مهندس و ریاضی دان فرانسوی قرن ۱۹، آن را در ۱۸۳۵ توصیف کرد. کوریولیس روشن ساخت که هرگاه قوانین معمولی نیوتونیِ حرکت اجسام برای چارچوب مرجعی به کار روند، لازم است نیروی لختی را در معادله های حرکت منظور کرد که برای چرخش پادساعت گرد چارچوب مرجع در سمت راست جهت حرکت جسم، و برای چرخش ساعت گرد در سمت چپ آن اثر می کند. اثر نیروی کوریولیس انحراف مسیر ظاهری جسمی است که درون دستگاه مختصات چرخانی حرکت می کند. جسم در واقع از مسیر خود منحرف نمی شود، بلکه به علت حرکت دستگاه مختصات چنین به نظر می رسد.

نیروی ظاهری بر ذرات متحرک در دستگاه مختصات نالَختی.

💡 در اوایل قرن بیستم این اثر به «شتاب کوریولیس» معروف بود و در ۱۹۲۰ نیروی کوریولیس نامیده شد.

💡 اثر کاربردی نیروی کوریولیس که موجب مؤلفه افقی شتاب می‌شود به وسیله حرکت افقی ایجاد می‌شود.

💡 عدد راسبی متناسب با اینرسی و نیروی کوریولیس می‌باشد. کوچک بودن عدد راسبی نشان دهنده تأثیر زیاد سیستم از نیروی کوریولیس و عدد راسبی بزرگ نیز نشان دهنده حکم فرما بودن نیروهای اینرسی در سیستم می‌باشد.

💡 هر چند نیروی کوریولیس یک حالت اینرسی می‌باشد و به منشأ جسم، تناسب و ربطی ندارد.

💡 سیکلون‌های به ندرت در طول استوا شکل می‌گیرند و منجر به نیروی کوریولیس ضعیفی در منطقه مورد نظر می‌شوند.