ناهی
مترادف‌ها
بازدارنده، منعکننده
متضادها
مأمور، دستوردهنده
لغت نامه دهخدا
ناهی. ( اِخ ) مخفف ناهید. ستاره زهره. ( برهان قاطع ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ).
ناهی. ( ع ص ) نهی و منع کننده.( برهان قاطع ). بازدارنده. منعکننده. ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). منعکننده و بازماننده و بازدارنده از کاری. ( غیاث اللغات ). نهی کننده. مقابل آمر:
فعلت نه به قصد آمر خیر
قولت نه به لفظ ناهی شر.ناصرخسرو.|| شبعان. سیر. || ریان. ( از معجم متن اللغة ) ( المنجد ). سیراب. ج، نُهاة. || نهی شده. منهی عنه: فلان یرکب الناهی؛ ای یأتی بما نهی عنه. ( معجم متن اللغة ). || ناهیک. یقال: ناهیک؛ ای حسبک. ( مهذب الاسماء ). ناهیک منه، کلمة تعجب و استعظام؛ ای کافیک من رجل. ( از معجم متن اللغة ). هذا رجل ناهیک من رجل؛ این مرد بس است ترا از طلب دیگری. ( منتهی الارب )( آنندراج ). ناهیک بزید فارساً؛ کلمه تعجب و بزرگداشت است و آن چنان است که گوئی حسبک، و تأویل آن چنین بود که او غایت چیزی است که آن را میطلبی و ترا ازطلب غیر بازمی دارد و هذا رجل ناهیک من رجل، گفته اندمعنای آن «کافیک به » است و آن کلمه ای است که بدان درمقام مدح تعجب نمایند، سپس در هر تعجبی به کار رفته است. ( از اقرب الموارد ). || ( مص ) نهی. یجو زان یکون مصدراً کالنهی. ( معجم متن اللغة ).
فرهنگ معین
[ ع. ] (اِفا. ) بازدارنده، نهی کننده.
فرهنگ عمید
نهی کننده، بازدارنده.
فرهنگ فارسی
نهی کننده، بازدارنده
( اسم ) نهی کننده بازدارنده منع کننده: فعلت نه بقصد آمرخیر قولت نه بلفظ ناهی شر. ( ناصرخسرو.۱۸٠ )
نهی و منع کننده باز دارنده.
جمله سازی با ناهی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 درین مدت از من نیامد گناهی بجز اینکه کردم تقاضا وظیفه
💡 اگر در طاعتی، گر در گناهی اگر چون که گران ور برگ کاهی
💡 نزاری را بخواهد کُشت آخر چه می خواهی ز خونِ بی گناهی
💡 چو خورشیدِ نهان بنمایدت چهر نماند نورِ ناهید و مه و مهر
💡 یزک‌دار‌ی ز لشکر‌گاه خورشید عنان افکند بر برجیس و ناهید
💡 دل قبله ای از طرف کلاهی دارد جان بتکده سجده پناهی دارد
💡 در متون فقهی و دینی، از واژه ناهی برای اشاره به کسی که از انجام کاری نهی می‌کند و مانع از وقوع آن عمل می‌شود، استفاده می‌شود.
💡 خداوند در قرآن کریم با صفت ناهی از بدی‌ها و اعمال ناپسند، راهنمای بندگان خود برای رسیدن به مسیر درست و رستگاری در زندگی دنیوی است.
💡 گاهی در ادبیات کلاسیک، نویسندگان از واژه ناهی برای توصیف شخصیت‌هایی که با قدرت و اقتدار از انجام کارهای نادرست توسط دیگران جلوگیری می‌کنند، بهره می‌برند.
