مفتری

مفتری. [ م ُ ت َ ] ( ع ص ) دروغ گوینده بر کسی. بهتان و تهمت نهنده بر کسی. ( از غیاث ) ( از آنندراج ). دروغ بربافنده و بهتان زننده. تهمت نهنده و دروغ گوینده بر کسی. ( از ناظم الاطباء ). آنکه دروغ بندد. بهتان زن. ج، مفترون، مفترین. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ): ان الذین اتخذوا العجل سینالهم غضب من ربهم و ذلة فی الحیوة الدنیا و کذلک نجزی المفترین. ( قرآن 152/7 ). و اًلی عاد اخاهم هوداً قال یا قوم اعبدوا اﷲ مالکم من اًله غیره اًن انتم اًلاّ مفترون. ( قرآن 50/11 ). و اًذا بدلنا آیة مکان آیة واﷲ اعلم بما ینزل قالوا اًنما أنت مفتر بل أکثرهم لایعلمون. ( قرآن 101/16 ). تا اگر بهتان و افترا باشد کذاب و مفتری سزای خویش بر صفحات احوال مشاهده کند. ( جهانگشای جوینی ).
نیست این از ران گاو ای مفتری
ران گاوت می نماید ازخری.مولوی.و رجوع به افترا شود. || مکار. حیله باز. ( ناظم الاطباء ). || کسی که پوستین می پوشد. ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). گویند: المفتری لایجد البرد. ( از اقرب الموارد ).
مفتری. [ م ُت َ را ] ( ع ص ) دروغین. مجعول. بربافته:
ای برترین مقام ملائک بر آسمان
با منصب تو زیرترین پایه علا
شعر آورم به حضرت عالیت زینهار
با وحی آسمان چه زند سحر مفتری.سعدی ( کلیات چ مصفا ص 679 ).ورجوع به مفتریات شود.

(مُ تَ ) [ ع. ] (اِفا. ) افتراء زننده، تهمت زننده.

کسی که به دیگری افترا ببندد، تهمت زننده.

کسی که بدیگری افترائ ببندد، تهمت زننده
دروغین بر بافته

💡 نیست این از ران گاو ای مفتری ران گاوت می‌نماید از خری

💡 اجعلوا الساقی خبیرا عارفا عنه سلونی اننی لست احب المفتری لا تظلمونی

💡 کس بدیشان نگرود گرچه زن و فرزندشان لاجرم خصم بزرگانند و خصمی مفتری

💡 و حقیقت این سرّ آنست که هر که دعوی معرفت اللَّه کند بحقیقت مفتری است، که جلال احدیت از معرفت آب و خاک پاک و مستغنی است.

💡 مگر گوساله ی زرین خدای خویشتن خوانی مگر اعجاز را گوئی بسحر مفتری ماند

💡 زین همرهان مفتری چون یوسفم من متفری هستم ازین گرگان بری کز آهوان دارم نسب