این واژه در زبان عربی و فارسی دارای چند معنا و کاربرد مختلف است که بسته به بافت جمله میتواند مفهوم متفاوتی داشته باشد. رایجترین کاربرد این واژه به عنوان جمع «طریق» است و در این معنا به مجموعهای از راهها، مسیرها و روشهای گوناگون برای حرکت، رفتوآمد یا انجام یک کار اشاره دارد. در این کاربرد، طُرُق میتواند هم به مسیرهای فیزیکی مانند جادهها اشاره داشته باشد و هم به روشها و راهحلهای مختلف در امور فکری یا عملی. در متون ادبی و عرفانی، گاهی واژه طروق یا «طَروق» به معنای راهرو یا کسی است که در مسیر خاصی در حال حرکت و سیر معنوی یا ظاهری است و در این حالت بار معنایی نمادین پیدا میکند. همچنین در برخی متون عربی، «طروق» به معنای شبآمدن یا کسی که در شب به جایی وارد میشود نیز به کار رفته است و بیشتر به مفهوم ورود در تاریکی شب اشاره دارد. در کاربردهای قدیمیتر و لغوی، این واژه گاهی برای توصیف رفتار برخی حیوانات در زمان جفتگیری نیز استفاده شده و به عمل نزدیک شدن نر به ماده اشاره دارد. این تنوع معنایی نشان میدهد که واژه طروق در زبان عربی از ریشهای گسترده برخوردار است و در زمینههای مختلف طبیعی، اجتماعی و ادبی به کار رفته است. در متون علمی و امروزی، بیشتر همان معنای «راهها و روشها» از آن برداشت میشود و سایر معانی کاربرد محدودتر یا تاریخی دارند. فهم دقیق این واژه وابسته به جمله و زمینهای است که در آن استفاده شده است، زیرا سیاق متن نقش مهمی در تعیین معنای درست آن دارد. به طور کلی، طروق واژهای چندمعنایی است که از راهها و روشها گرفته تا مفاهیم ادبی و حتی طبیعی را در بر میگیرد و در زبان عربی و فارسی کاربردهای متنوعی دارد.
طروق
لغت نامه دهخدا
طروق. [ طَ ] ( ع ص، اِ ) راهرو. سالک:
هر طروقی این فروقی کی شناخت
چون دقوقی کاو در این دولت بتاخت.مولوی.
طروق. [ طُ ] ( ع مص ) برجستن گشن بر ماده. ( منتهی الارب ). گشنی کردن شتر. ( تاج المصادر بیهقی ). || به شب آمدن کسی را. ( منتهی الارب ). به شب آمدن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( زوزنی ). آمدن به شب. || طلوع.
فرهنگ معین
(طَ ) [ ع. ] (ص. ) راهرو، سالک.
فرهنگ عمید
سالک.
وارد شدن به شب.
فرهنگ فارسی
( صفت ) راهرو سالک.
برجستن گشن بر ماده یا بشب آمدن کسی را.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] طُروق، به شبانگاه وارد شدن اطلاق می شود.
عنوان یاد شده در باب نکاح آمده است.
طروق در لغت
اصل طروق بنا به گفته برخی لغویان از «طَرْق» به معنای کوبیدن است؛ از این رو، به کسی که شبانگاه وارد منزلی می شود «طارق» گویند؛ زیرا نیازمند کوبیدن در است. «طَرْق» به معنای آمیزش نیز آمده است.
روایت درباره طروق
در حدیثی از امام صادق علیه السّلام آمده است:«یُکرَهُ لِلرَّجُلِ إذا قَدِمَ مِنَ السَّفَر أنْ یَطْرُقَ أهْلَهُ لَیلاً حَتّی یُصْبِحَ؛ برای مرد آنگاه که از سفر بازمی گردد، کراهت دارد شبانگاه بر خانواده اش وارد شود؛ (بلکه صبر می کند) تا صبح گردد».
← مراد از جمله «یَطْرُقَ أهلَهُ لَیْلاً»
...
ویکی واژه
راهرو، سالک.
جمله سازی با طروق
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هر طروقی این فروقی کی شناخت جز دقوقی تا درین دولت بتاخت