زبونی

زبونی. [ زَ ] ( حامص ) ضعف و ناتوانی و سستی و عجز. || خواری و ذلت. ( ناظم الاطباء ). خوارشدگی. فرومایگی. قزم. ( از منتهی الارب ). زیردستی. فاقد شوکت و موقع اجتماعی بودن. ضد محتشمی:
چنین گفت از آن پس که بر دشت جنگ
زبونیست بر کار کردن درنگ.فردوسی.کسی کوگنهکار و خونی بود
بکشور بماند زبونی بود.فردوسی.بجای زبونی و جای فریب
نباید که یابد دلاور شکیب.فردوسی.ما میدانیم که در این زمستان، چند رنج کشیدیم و هنوز هم در رنجیم زبونی بهتر از چنین محتشمی. ( تاریخ بیهقی چ ادیب ص 622 ). مذهب رافضی بخانه ای ماند که چهار حد دارد و حد اول با جهودی دارد زیرا که بزبونی بجهودان مانند. ( کتاب النقص ص 432 ).
خواری خلل درونی آرد
بیدادکشی زبونی آرد.نظامی.زبونی کآن ز حد بیرون توان کرد
جهودی شد، جهودی چون توان کرد.نظامی.- تن در زبونی دادن؛ ذلت و خواری پذیرفتن. خود را خوار و ذلیل ساختن. تسلیم شکست و فرومایگی شدن. تن بخواری دادن.
|| مرض و بیماری. ( ناظم الاطباء ). || فروتنی. تواضع. کوچکی کردن: از یکی از اکابر دین سؤال کردم که درویشی چیست، فرمود: زبونی. ( انیس الطالبین ص 169 ).

( ~. ) (حامص. ) بیچارگی، عجز.

۱. خواری، پستی.
۲. سستی و ناتوانی.

۱ - بیچارگی عجز. ۲ - مغلوبیت. ۳ - خواری حقارت. ۴ - زیر دستی فرو دستی.
ضعف و ناتوانی خواری و ذلت قزم مرض و بیماری فروتنی

بیچارگی، عجز.

💡 هر آنچه شد ز ازل آفریده تا بابد زبونیش همه بر آفریدگار گواست

💡 ریش تو را سخت گرفته‌ست غم چیست زبونی تو بابای من

💡 گر از نگونی بخت و زبونی طالع کمال داشت زوال و زوال داشت کمال

💡 گفتم ار بخت خفته خواهد رفت هم زبونی و هم نگونساری

💡 گل به دشمن نزنند اهل مروت، ورنه من نه آنم که زبونی ز عسس بردارم

💡 خانه من جست که «خونی کجاست ؟» ای شه ازین بیش زبونی کجاست؟