آب سخت

آب سخت

آب‌سخت، به آبی اطلاق می‌شود که حاوی غلظت قابل‌توجهی از نمک‌های معدنی به‌ویژه ترکیبات کلسیم و منیزیم مانند بی‌کربنات‌ها، کلریدها و سولفات‌ها است. این یون‌های فلزی با حل شدن در آب از گذر آن از لایه‌های سنگ‌آهک، گچ و دولومیت به‌وجود می‌آیند. سختی آب به دو دسته‌ی موقت و دائم تقسیم می‌شود؛ سختی موقت ناشی از بی‌کربنات‌هاست که با حرارت‌دهی قابل حذف است، درحالی‌که سختی دائم به دلیل وجود سایر نمک‌ها حتی پس از جوشاندن نیز باقی می‌ماند.

از جمله پیامدهای منفی آب‌سخت می‌توان به کاهش کیفیت طعم نوشیدنی‌ها، دیرپز شدن مواد غذایی و سفتی حبوبات اشاره کرد. در حوزه‌ی تأسیسات، تشکیل رسوب‌های آهکی در دیگ‌های بخار، مبدل‌های حرارتی و سیستم لوله‌کشی موجب کاهش راندمان، افزایش مصرف انرژی و خوردگی تجهیزات می‌گردد. همچنین، آب‌سخت با کاهش کف‌آوری صابون و شوینده‌ها منجر به افزایش مصرف آنها شده و با ایجاد لایه‌ای روی پوست و مو، می‌تواند موجب بروز مشکلات پوستی، ریزش مو و تشدید احتمال ایجاد سنگ‌های کلیوی در درازمدت شود.

برای مقابله با این پدیده، روش‌های متعددی در مقیاس صنعتی و خانگی به‌کار می‌رود. متداول‌ترین روش، استفاده از سختی‌گیرهای رزینی است که با تبادل یونی، کلسیم و منیزیم را با سدیم جایگزین می‌کنند. همچنین، افزودن مواد شیمیایی مانند سدیم کربنات (کربنات سدیم) موجب رسوب دادن املاح و جلوگیری از چسبیدن آنها به جداره‌ی دیگ‌ها می‌شود. سایر فناوری‌ها شامل استفاده از سیستم‌های اسمز معکوس، تقطیر و به‌کارگیری رسوب‌گیرهای مغناطیسی یا الکترونیکی است که هر یک بسته به شرایط و میزان سختی آب قابل استفاده هستند.

فرهنگستان زبان و ادب

آب سخت
{hard water} [مهندسی محیط زیست و انرژی] آبی که غلظت املاح محلول فلزات دو یا چند ظرفیتی آن، به ویژه کلسیم و منیزیم، از حد معینی بیشتر باشد

دانشنامه عمومی

آب سخت. آب سخت ( به انگلیسی: Hard water ) آبی است که دارای نمک های معدنی همچون ترکیب های بی کربنات، یون های کلسیم، منیزیم و دیگرهاست.
سختی آب بر دو گونه است: دائمی و موقت.
سختی به طور عمده بر پایه دو فلز منیزیم و کلسیم سنجیده می شود. به طور کلی عوامل سختی کاتیون ها می باشند. یون هایی مانند آلومینیم، آهن، منگنز و روی در سختی آب شرکت می کنند ولی کلسیم و منیزیم به مقدار زیاد هستند و کاتیون های دیگر یا نیستند یا به مقدار بسیار کم هستند. سختی کل ( TH ) مجموع مقدار کلسیم ( Ca ) و منیزیم ( Mg ) است. سختی دائم یا سختی ناکربناتی ( Noncarbonated Hardness ) شامل سختی بی نمک های بی کربناتی ( مانند کلرید، سولفات و غیره ) می باشد. سختی موقت یا سختی کربناتی ( carbonated Hardness ) شامل بی کربنات کلسیم و منیزیم است و از تفاوت سختی کل ( TH ) و سختی دائم به دست می آید.
میزان شدت سختی آب، به بستر جریان آب در سطح و زیر زمین بستگی دارد. آب های نواحی آهکی سختی زیادتری تا آب های نواحی گرانیتی یا شنی دارند. سختی آب در طول زمان نیز تغییرپذیر است. معمولاً سختی آب ها در فصل باران، کم و در فصل خشکی، زیاد می شود؛ و بعضی مواقع هم در فصول پر باران و مرطوب مثل غارها ایجاد شود.
آب سخت موجب از دست دادن طعم و مزه نوشیدنی ها می شود. دیر پخته شدن و سفتی حبوبات با آب سخت از دیگر عوارض آن است. به علاوه، آب سخت به جداره دیگهای بخار آسیب زده، باعث خوردگی و ایجاد قشر آهکی بر روی جداره دیگ ها و تأسیسات مرتبط می شود. خوب کف نکردن صابون از دیگر اثرات سختی آب است که موجب افزایش مصرف صابون نیز می شود.
افزایش هزینه های تعمیر و نگهداری سیستم لوله کشی خانه، باقی ماندن لایه هایی از صابون بر روی پوست پس از استحمام، با وجود سختی بیش از اندازه آب، بروز مشکلات گوارشی و به وجود آمدن سنگ کلیه از دیگر مضرات آب سخت است.
آب سخت می تواند به تنهایی عامل اصلی ریزش مو و ایجاد انواع بیماری های پوستی در افراد باشد.
در تجارت مواد شیمیایی گوناگونی برای رفع سختی آب به فروش می رسد که دارای سدیم کربنات هستند. این مواد سختی آب را قبل از ورود به دیگ ها می گیرند یا در دیگ بر اثر افزودن این مواد آهک و گچ را رسوب می دهند و دیگر این رسوب محکم به جدار دیگ نمی چسبد و به اصطلاح آن را نرم می کنند. به طوری که می توان آن را به آسانی پاک نمود. روش متداول برای حذف سختی آب ( یون های کلسیم و منیزیم ) استفاده از سختی گیرهای رزینی می باشد.

دانشنامه آزاد فارسی

آب سخت. آبِ سَخْت (hard water)
آبی که صابون در آن به راحتی کف نمی کند و در کتری ها رسوب یا «جرم» ایجاد می کند. این جرم به سبب حضور نمکهای خاصی از کلسیمو منیزیوماست. سختی موقتناشی از وجود کربنات_هیدروژن(بی کربنات)های محلولاست که براثر جوشیدن آب به کربنات های نامحلولتبدیل می شوند و به شکل جرم رسوب می کنند. سختی دایمناشی از سولفاتو سیلیکاتهایی است که جوشیدن بر آن ها تأثیر ندارد. روش های صاف کردن آب عبارت اند از تقطیر، تبادل یون، که عملکرد آب نرم کن هابر آن مبتنی است، افزودن کربنات_سدیمیا مقدار زیادی صابون، و جوشاندن که برای برطرف کردن سختی موقت کارا و مؤثراست.

ویکی واژه

آبی که غلظت املاح محلول فلزات دو یا چند ظرفیتی آن، به‌ویژه کلسیم و منیزیم، از حد معینی بیشتر باشد.

جمله سازی با آب سخت

💡 نیک ناگاه از غریبی ماند چشمت پر ز آب سخت بی وقت از یتیمی گشت فرقت پر غبار

روز جاری یعنی چه؟
روز جاری یعنی چه؟
استیصال یعنی چه؟
استیصال یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز