واژه «آبنمک» به محلولی گفته میشود که از ترکیب آب با نمک طعام به دست میآید و در علوم و کاربردهای روزمره، معانی و استفادههای متنوعی دارد. این محلول در سادهترین تعریف، آبی است که مقدار مشخصی نمک در آن حل شده باشد و به همین دلیل خاصیت شور و نگهدارنده پیدا میکند. در علوم و فناوری غذا، آبنمک به عنوان یک ماده مهم برای نگهداری مواد غذایی مانند ماهی، گوشت، سبزیجات و میوهها به کار میرود. این روش باعث میشود که مواد غذایی برای مدت طولانیتری سالم بمانند و از فساد و تباهی آنها جلوگیری شود. در برخی کاربردهای صنعتی نیز از آبنمک برای فرآیندهای مختلف شیمیایی و تولید مواد دیگر مانند کلر و ترکیبات سدیمی استفاده میشود. از نظر پزشکی و بهداشتی، محلول آبنمک گاهی برای شستوشوی گلو، بینی و دهان به کار میرود و نقش ضدعفونیکننده دارد. همچنین در طب سنتی و مراقبتهای ساده بهداشتی، از آن برای کاهش التهاب و پاکسازی مجاری تنفسی استفاده میشود. غلظت نمک در آن میتواند متفاوت باشد، اما در حالت معمول زمانی که درصد نمک بالاتر از چند درصد باشد، این محلول کاربرد نگهدارنده پیدا میکند. این ترکیب علاوه بر کاربردهای غذایی و درمانی، در فرآیندهای شور کردن و طعمدهی به مواد غذایی نیز نقش مهمی دارد.
آبنمک
لغت نامه دهخدا
( آب نمک ) آب نمک. [ ب ِ ن َ م َ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) آب آمیخته با نمک که در آن ماهی و پاره ای گوشتها و بعض حبوب و بُقول را از فساد و تباهی نگاه دارند، و آن را نمکاب نیز گویند.
فرهنگ فارسی
( آب نمک ) آب آمیخته با نمک که در آن ماهی یا گوشت و بعضی از حبوبات را از فساد و تباهی نگه دارند
فرهنگستان زبان و ادب
آب نمک
{brine} [علوم و فنّاوری غذا] محلول آب و نمک طعام که در نگهداری مواد غذایی به کار می رود
دانشنامه عمومی
آب نمک. به محلول آب و نمک خوراکی که کاربردهای مختلفی دارد و ازجمله در نگهداری مواد غذایی به کار می رود آب نمک می گویند. از محلول آب نمک به عنوان تسکین دهنده گلودرد، میکروب کش و دهان شویه نیز استفاده می شود.
به طور معمول زمانی که درصد نمک موجود بالاتر از ۵ درصد باشد به آن آب نمک می گویند. گاه نیز، بسته به نوع تحقیقات، اگر شوری در آب بین ۳٫۵ تا حدود ۲۶ درصد باشد به آن آب نمک گفته می شود. درصد اولی ( ۳٫۵ درصد ) میزان نمک موجود در آب دریا است و درصد دومی درصد معمول در آب اشباع شده با نمک است.
از آب نمک برای نگهداری سبزیجات، میوه، ماهی، و گوشت استفاده می شود. در علوم و فناوری غذا به آب نمک مورد استفاده برای عمل آوری مواد غذایی، مانند فراورده های گوشتی آب نمک عمل آوری curing brine گفته می شود. به گوشتی که با آب نمک عمل آوری شده باشد «گوشت آب نمکی» می گویند. آب نمک برای خواباندن خیارشور و غیره نیز به کار می رود. مادهٔ غذایی غیر گوشتی که برای حفظ یا ایجاد طعم در آب نمک نگهداری می شود به طور کل شور نامیده می شود.
عمل نگهداری مواد غذایی در آب نمک برای حفظ آنها یا ایجاد طعم شورانداختن brining و افزودن آب شیرین به مادهٔ شور انداخته برای حذف نمک های آن شوری زدایی debrining نام دارد.
برای نگهداری مواد غذایی مانند گوشت و ماهی و سبزیجات روش دیگری نیز استفاده می شود که در آن از نمک یا سنگ نمک استفاده می شود و به این روش نمک سود کردن dry brining می گویند.
استفاده از آب و نمک برای تمیز کردن بینی یکی از روش های بسیار قدیمی است که علاوه بر تمیز کردن سوراخ ها از ذرات کثیف و بیماری زا، پوشش مخاطی بینی را هم تقویت می کند.
با شست وشوی بینی با آب نمک می توان اثربخشی بالایی به همراه درمان های لازم در درمان سینوزیت مزمن مشاهده کرد. محققان توصیه می کنند که بیماران سینوزیت مزمن از این روش برای کاهش یا از بین بردن علائم خویش استفاده کنند.
شست وشوی روزانه گلو با آب نمک مهمترین و کارآمدترین شیوه پیشگیری از ابتلا به بیماری های حلق است. ضمن اینکه شست وشوی روزانه بینی از بیماری های زیر جلوگیری می کند: سرماخوردگی، سرفه، التهاب چشم، بینی و گلو، التهاب سینوس های پیشانی، سردرد، خستگی، بیخوابی و در سرماخوردگی سر، مجاری تنفسی را باز می کند.
چنانچه افراد عادت به استفاده از محلول آب و نمک بعد از مسواک و نخ دندان شوند افزون بر صرفه جویی اقتصادی از بروز بیماری های دهان و دندان پیشگیری می کنند. استفاده از آب و نمک علاوه بر ضدعفونی محیط دهان، میزان ابتلا به پوسیدگی دندان ها را هم کاهش می دهد.
دانشنامه آزاد فارسی
آب نمک. آبْ نَمَک (brine)
اسم عام محلول کلرید_سدیم (NaCl، نمک) در آب. آب نمک در صنایع فرآوری غذایی، ازجمله برای کنسرو کردن سبزی ها، شورکردن سبزی ها، تولید ترشی ها، و نمک سودکردن گوشت به فراوانی مصرف می شود. ازنظر صنعتی، آب نمک منبعی است که از آن کلر، سود_سوزآور (هیدروکسید_سدیم)، و کربنات_سدیم به دست می آورند.
ویکی واژه
آبی که در آن نمک طعام حل کرده باشند.
جمله سازی با آبنمک
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هیدروژن مورد نیاز در فرایند هابر برای تولید آمونیاک هم از گاز طبیعی بهدست میآید. برقکافت آبنمک هم علاوه بر تولید سدیم هیدروکسید و آزادسازی کلر، هیدروژن نیز آزاد میکند.
💡 کمبود عنصر روی در افراد مبتلا به آفْت عودکننده گزارش شدهاست. استفادهٔ منظم از نخ دندان و مسواک، مصرف ویتامین ب، حفظ بهداشت دهان و استفاده از دهانشویههای مناسب و آبنمک از بروز این بیماری جلوگیری میکند.
💡 با شستوشوی بینی با آبنمک میتوان اثربخشی بالایی به همراه درمانهای لازم در درمان سینوزیت مزمن مشاهده کرد. محققان توصیه میکنند که بیماران سینوزیت مزمن از این روش برای کاهش یا از بین بردن علائم خویش استفاده کنند.