اربعین

اربعین. [ اَ ب َ] ( ع عدد، ص، اِ ) ( در حالت نصبی و جرّی ) چهل. اربعون. || چلّه. چله، مدت چهل روز که صوفیان بگوشه نشسته ریاضت و عبادت کنند. ( غیاث ):
که ای صوفی شراب آنگه شود صاف
که در شیشه بماند اربعینی.حافظ.|| چهل روز از عاشورا رفته. بیستم صفر. || ذواربعة و اربعین؛ اسقولوفندر. هزارپا.
اربعین. [ اَ ب َ ] ( اِخ ) کوهی است در جنوب ادلب از اعمال حلب، دارای هوای نیک و آبهای عذب و متنزهات خرم وچهل دیر در آنست و موقع آن در وادی اللجاة است و وجه تسمیه آن به اربعین از این جهت است که چهل راهب راکه آنجا بودند بکشتند و گویند بمناسبت آنکه چهل ناسک را در ناحیه جبل سیناء در اواخر قرن چهارم میلادی بکشتند، آنجا را اربعین خواندند. ( ضمیمه معجم البلدان ). کوهی است در جنوب قصبه اریحا از اعمال حلب و بعضی قبور قدیمه در آنجاست و در جزیرةالعرب پاره ای مواضع نیز بهمین اسم معروف است. ( قاموس الاعلام ترکی ).

(اَ بَ ) [ ع. ] (اِ. ) ۱ - چهل، چهلم. ۲ - چله، چهل روزی که صوفیان در گوشه ای نشسته به ریاضت و عبادت پردازند. ۳ - چهلمین روز درگذشت شخص. ۴ - چهل روز بعد از روز عاشورا، بیستم ماه صفر.

۱. روز چهلم شهادت حسین بن علی.
۲. روز چهلم درگذشت کسی.
۳. (تصوف ) = چله۲
۴. [قدیمی] چهل روز.
۵. [قدیمی] چهل.

۱ - چهل. ۲ - چله چهله مدت چهل روز که صوفیان به گوشه ای نشسته ریاضت و عبادت کنند. ۳ - چهل روز از روز مرگ هر کس که گذشته روز چهلم در گذشت شخص. ۴ - چهل روز از روز عاشورا رفته بیستم ماه صفر.
کوهی است در جنوب ادلب از اعمال حلب

رجوع شود به:چهل حدیث

[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از کتاب فرهنگ عاشورا است
چهل، چهلم. در فرهنگ اسلامی و در معارف عرفانی، عدد چهل (اربعین) جایگاه خاصی دارد. چله نشینی برای رفع حاجت یا رسیدن به مقامات سلوک و عرفان معروف است.
حفظ کردن چهل حدیث، اخلاص چهل صباح، کمال عقل در چهل سالگی، دعا برای چهل مؤمن، چهل شب چهارشنبه و... بسیاری از این نمونه ها و موارد.
در فرهنگ عاشورا، اربعین به چهلمین روز شهادت حسین بن علی علیه السلام گفته می شود که مصادف با روز بیستم ماه صفر است. از سنت های مردمی، گرامی داشت چهلم مردگان است که به یاد عزیز فوت شده خویش، خیرات و صدقات می دهند و مجلس یاد بود به پا می کنند.
در روز بیستم صفر نیز شیعیان، عظیمترین مراسم سوگواری را در کشورها وشهرهای مختلف به یاد عاشورای حسینی برپا می کنند و همراه با دسته های سینه زنی و عزاداری به تعظیم شعائر دینی می پردازند. در شهر کربلا، اربعین حسینی عظمت و شکوه خاصی دارد و دسته های عزادار، مراسمی پرشور برپا می کنند.
در نخستین اربعین شهادت امام حسین علیه السلام، جابر بن عبدالله انصاری و عطیه عوفی موفق به زیارت تربت و قبر سیدالشهدا شدند. بنا به برخی نقل ها، در همان اربعین، کاروان اسرای اهل بیت علیهم السلام در بازگشت از شام و سر راه مدینه، از کربلا گذشتند و با جابر دیدار کردند البته برخی از مورخان هم آن را نفی کرده و نپذیرفته اند. از جمله مرحوم محدث قمی در «منتهی الآمال » دلایلی ذکر می کند که دیدار اهل بیت از کربلا در اربعین اول نبوده است.
بعضی از علما نیز در این باره تحقیق مبسوط و مستقلی انجام داده اند که منتشر شده است. به هر حال، تکریم این روز و احیای خاطره غمبار عاشورا، رمز تداوم شورعاشورایی در زمان های بعد بوده است.
در تاریخ انقلاب اسلامی ایران نیز، سنت احیای اربعین تاثیر مهمی در شور گستری در شهرها داشت و در چهلم شهدای حادثه قم (در تاریخ 19 دی 1356 ش) مردم مسلمان تبریز قیام کردند و شهید دادند. در اربعین شهدای تبریز، شهرهای دیگر مجلس یاد بود گرفته، تظاهرات کردند و همین گونه اربعین ها به هم وصل شد و سراسر ایران به نهضت پیوست تا آن که انقلاب اسلامی در 22 بهمن سال 1357 ش به پیروزی رسید. این به برکت الهام گیری از فرهنگ شهادت و ایثار خون بود که ملت قهرمان ایران از عاشورا گرفته بود. «اربعین »، تداوم «عاشورا» بود و «ذکر»، رسالت بازماندگان پس از «خون » و «شهادت ».
[ویکی الکتاب] معنی أَرْبَعِینَ: چهل
معنی یَتِیهُونَ: سرگردان هستند (عبارت "قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَیْهِمْ أَرْبَعِینَ سَنَةً یَتِیهُونَ فِی ﭐلْأَرْضِ ": "[خدا] فرمود: این سرزمین مقدس [به کیفر نافرمانی] تا چهل سال بر آنان حرام شد، همواره در طول این مدت در زمینِ [سینا] سرگردان خواهند بود"، به...
ریشه کلمه:
ربع (۲۲ بار)
[ویکی شیعه] اربعین (ابهام زدایی). اربعین می تواند به مدخل های ذیل اشاره داشته باشد.

چهل، چهلم.
چله، چهل روزی که صوفیان در گوشه‌ای نشسته به ریاضت و عبادت پردازند.
چهلمین روز درگذشت شخ
چهل روز بعد از روز عاشورا، بیستم ماه ص