بالَک یا بالچه، سازهای آیرودینامیکی است که در انتهای نوک بال هواپیما نصب میشود و هدف اصلی آن بهبود عملکرد پروازی از طریق کاهش پسا (کشش هوا) است. ایده بهکارگیری این فناوری از ساختار طبیعی بال و پرهای عقاب الهام گرفته شده است. بالَک در حقیقت سطحی عمودی یا با زاویهای به سمت بالا است که بسته به نوع طراحی میتواند زاویه درونی یا بیرونی داشته باشد. این سازه در اشکال و اندازههای گوناگون ساخته میشود تا متناسب با نوع هواپیما و مأموریت آن کارایی مطلوبی داشته باشد. معمولاً بالَکها از حدود پنجاه درصد طول نوک بال به بعد نصب میشوند، زیرا در این ناحیه انحراف جریان هوا از لبهٔ حمله تا لبهٔ فرار آغاز شده و موجب شکلگیری گردابههای انتهایی میشود.
در جریان پرواز، اختلاف فشار میان سطح بالایی و زیرین بال باعث ایجاد نیروی برآ میشود. با این حال، در مجاورت نوک بالها، هوای پُرفشار زیر بال به سمت هوای کمفشار بالای بال حرکت میکند و گردابههایی به وجود میآورد که ساختاری سهبعدی دارند. این گردابهها سبب انحراف و آشفتگی جریان هوا میشوند و در نتیجه پسا یا نیروی مقاوم در برابر حرکت هواپیما افزایش مییابد. پدید آمدن چنین پدیدهای نیاز به نیروی پیشران و برآی بیشتری را ایجاب میکند که موجب مصرف سوخت بالاتر خواهد شد. نصب بالَک بر نوک بال موجب کنترل و کاهش شدت این گردابهها شده و در نتیجه بازده آیرودینامیکی بال را افزایش میدهد.
مزیت دیگر بالَکها آن است که بدون افزایش دهانهٔ بال (Wing Span)، اثر نسبت منظری (Aspect Ratio) بال را بالا میبرند. این ویژگی بهویژه در هواپیماهایی اهمیت دارد که اندازهٔ دهانهٔ بال آنها باید برای عبور از درگاه آشیانههای فرودگاهی محدود بماند. همچنین اصلاح جریان هوای نزدیک نوک بال موجب افزایش پایداری و کارایی سطوح کنترل نظیر شهپرها میشود و در نهایت ایمنی پرواز را بهبود میبخشد. کاهش پسا بهوسیلهٔ بالَک به معنای صرفهجویی قابلملاحظه در مصرف سوخت و افزایش بازده انرژی است و در هواپیماهای گلایدر نیز سبب افزایش سرعت سُر خوردن در مسیرهای طولانی میگردد. به طور کلی، بالَکها یکی از کارآمدترین پیشرفتهای آیرودینامیکی در طراحی بالهای هواپیما به شمار میآیند که موجب بهبود عملکرد، کاهش هزینهها و افزایش ایمنی سامانههای پروازی میشوند.
بالک. ( اِ ) به هندی اسفناج را گویند. ( فهرست مخزن الادویه ).
بالک. [ ل َ ] ( اِخ ) یکی از دهستانهای بخش مریوان شهرستان سنندج. این دهستان در جنوب خاوری بخش واقع و محدود است از شمال بدهستان سرشیو، از جنوب به بخش اورامان، از خاور به دهستان کلاترزان و از باختر به دهستان ویسه مریوان. موقعیت طبیعی دهستان کوهستانی و جنگلی و سردسیر است. آب قراء آن از چشمه و قنات تأمین میشود. محصول آن جنگلی مانند مازوج، کلکاف، گزنگبین است. دهستان بالک از 23 آبادی تشکیل شده، سکنه آن در حدود 4400 تن است، مرکز دهستان ده بالک و قراء مهم آن بشرح زیر است: دری، خیرآباد، چور، بیژن آباد، دگاشیخان، لنج آباد، نبله. راه فرعی اتومبیل رو مریوان به رزآب از کنار آبادیهای ریخلان، کال پائین و دگاشیخان این دهستان میگذرد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5 ).
بالک. [ ل َ ] ( اِخ ) نام ده مرکزی دهستان بالک بخش مریوان شهرستان سنندج که در 11 هزارگزی جنوب خاوری دژ شاهپور و 5 هزارگزی خاور راه اتومبیل رو مریوان به رزاب واقع است. ناحیه ایست کوهستانی و سردسیر و دارای 540 تن سکنه، آب آنجا از چشمه و قنات تأمین میشود. محصول عمده آن غلات و توتون و مختصری حبوبات و لبنیات و شغل مردمش زراعت و گله داری و راهش مالرو است. از پل چوبی جنوب برقلعه ممکن است اتومبیل برد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5 ).
بالک. [ ل َ ] ( اِخ ) دهی است از دهستان کنارک شهرستان چاه بهار که در 13 هزارگزی باختر چاه بهار و 2 هزارگزی شمال دریای عمان در جلگه واقع است. ناحیه ایست گرمسیر و دارای 200 تن سکنه، آب آنجا از چاه و باران تأمین میشود. محصول عمده آن غلات و ذرت و ماهی، و شغل مردمش زراعت و صید ماهی و راه آنجا مالرو است. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 8 ).
بالک. [ ل َ ] ( اِخ ) یاقوت گوید: گمانم اینست که قریه ای است از قرای هرات. یا اینکه ناحیه ایست از نواحی هرات. ( مرآت البلدان ج 1 ص 161 ). بظن ابوسعید از نواحی هرات است. ( مراصد الاطلاع ) ( از مرآت البلدان ).
بالک. [ ] ( اِخ ) نام ناحیه ای از توابع قضای رواندوز در سنجاق شهرزور از ولایت موصل. در طرف جنوب شرقی از مرکز قضا واقع شده و 60 پارچه قریه را در برگرفته است. ( از قاموس الاعلام ترکی ج 2 ص 1217 ).
قریه ایست از قرای هرات
اسم: بالک (پسر) (کردی)
معنی: استخوان کتف، نام کوهی در کردستان، نام منطقةایی در کردستان، نام قبیلةایی در کردستان، نام روستایی در کردستان ( نگارش کردی
{winglet} [حمل ونقل هوایی] صفحۀ آئرودینامیکی ثابتی که به شکل عمودی به نوک بال هواپیما نصب می شود تا نیروی بالابرندۀ بال ها را افزایش دهد
بالَک یا بالچه ابزاری است که در نوک بال های هواپیما استفاده می شود و این فناوری از بالچه های عقاب سرچشمه می گیرد.
بالَک یک سطح عمودی اضافی روی نوک بال است که یک گوشه آن به سمت بالا است و ممکن است زاویه درونی یا بیرونی داشته باشد و در اندازه ها و شکل های گوناگون برای کارایی های متفاوت طراحی می شود. این ابزار معمولاً از ۵۰ درصد نوک بال نصب می شود زیرا شارش هوا از ۵۰ درصد لبه حمله به سمت لبه فرار منحرف می شود و ایجاد عارضه ای به نام جریان گردابی یا گردابه می کند.
بالَک ها کمک می کنند تا میزان «کشش وارده» کاهش پیدا کند. زمانی که هواپیما در حال پرواز است میزان فشار وارده به بالای بال کمتر از میزان فشار وارده به زیر بال هاست. در نزدیکی رأس بال ها، میزان هوای پُرفشار به مناطق کم فشار در بالای بال منتقل می شود که درنتیجه باعث گرداب می شود. گرداب ها جریانی سه بعدی در بال ها ایجاد می کنند. آن ها نه تنها جریان هوا را به سمت بال ها می کشند بلکه جریان هوا را پس هم می زنند که باعث به وجود آمدن کشش وارده می شود.
این عارضه در اطراف بال که از زیر بال به سطح کوژی ( camber ) بالَک برخورد می کند یک نیرویی تولید می کند که زاویه درونی و کمی رو به جلو دارد شبیه به بادبان قایق بادبانی. این گردابه ها باعث ایجاد پسا می شود که در نتیجه هواپیما نیاز به نیروی برآی بیشتری پیدا می کند. بالَک موجب می شود جریان گردابی لبهٔ بال به اندازه قابل توجهی کاهش یابد و بازده بال ثابت، بیشتر شود. بالَک جریان هوای نزدیک نوک بال را اصلاح می کند و نیروی پسا را کاهش می دهد. همچنین ابزار Wing tip می توانند خصوصیات سطوح کنترل را افزایش داده و در نتیجه ایمنی را بالا ببرند. بالک اثر Aspect Ratio را افزایش می دهد بدون آنکه Wing span را افزایش دهد زیرا در بعضی مواقع span زیاد باعث عدم عبور هواپیما از درهای آشیانه فرودگاه می شود. اما با این وجود در بعضی مواقع افزایش span سودمندترین راه است. بالَک جریان هوایی را که از روی بال عبور می کند و نزدیک به نوک بال است، صاف می کند و پسا را کاهش می دهد. این امر موجب صرفه جویی در مصرف سوخت می شود. در Glider سرعت حرکت در مسافت را افزایش می دهد.
مطالعات هوانوردی آمریکا نشان می دهد که یک بهبودی در بهره وری سوخت، مستقیماً با افزایش نسبت نیروی برآی به پسا رابطه دارد. ( L/D ). بالَک یک نوع دیگر از ضایع کننده های انرژی در بالَکِ گردابه ای است تا به hrust کمک کند. این همکاری اگر چه کم ولی در افزایش عمر یک هواپیما بسیار با ارزش است. بالَک مقاومت جریان گردابی را نیز کم می کند. این خصیصهٔ بسیار خوبی است زیرا این جریان turbolance می تواند باعث فقدان کنترل و نهایتاً تصادف به ویژه در نزدیکی های فرودگاه شود. جریان گردابی در جائیکه سرعت هواپیما آهسته و نزدیک به باند فرود می شود یا انحراف سرعت زیاد است، قوی تر است و کمترین فضای مورد نیاز بین هواپیما و فرودگاه وجود دارد. بالَک کوچک گشت زنی و سفر در فواصل طولانی مناسبتر است زیرا مصرف سوخت اقتصادی تر می شود.
بالک (جمجمه). در حفره گیجگاهی جمجمه که محل پیوند استخوان های پیشانی، آهیانه، گیجگاهی و پروانه ای است ناحیه ای شبیه حرف H ایجاد می شود که بالک یا پتریون ( انگلیسی: Pterion ) نام دارد. از سمت داخل این ناحیه شریان مننژ میانی می گذرد که از نظر بالینی اهمیت دارد.
بالک (مریوان). بالک یک روستا در ایران است که در دهستان سرکل واقع شده است ملا باقر بالک از علمای به نام این روستاست
بالک ۵۳۳ نفر جمعیت دارد.
در مسجد روستای بالک یک درخت چنار کهنسال وجود دارد که با شمارهٔ ۶۹۲ در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۹۸ به عنوان میراث طبیعی ارزشمند در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
بالکدهستانی در شهرستان مریوان، از شمال به سرشیو، از جنوب به اورامان، از مشرق به کلاترزان و از مغرب به ویسه محدود می شود. مرکز آن ده بالک و جمعیت آن ۸۸۵نفر (۱۳۶۵) است. آبادی های آن در نواحی کوهستانی است و اراضی آن از چشمه ها و قنات ها آبیاری می شود. در تقسیمات جدید کشوری، نام دهستان بالک حذف شده و آبادی های آن در حوزه روشه قرار گرفته است. ظاهراً بالک از نام قومی به همین نام گرفته شده است.
صفحۀ آئرودینامیکی ثابتی که به شکل عمودی به نوک بال هواپیما نصب میشود تا نیروی بالابرندۀ بالها را افزایش دهد.