دژبان

دژبان. [ دِ ] ( ص مرکب، اِ مرکب ) قلعه بان. کوتوال. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ). حاکم قلعه. ( ناظم الاطباء ). نگاهبان دژ. قلعه بیگی. دژدار: 
دژ و گنج و دژبان سراسر تراست 
چو آیی چنان کت مراد و هواست.فردوسی.مرا گفت شو سوی دژبان بگوی 
که روز و شب آرام و خوشی مجوی.فردوسی.شوم سوی دژبان به پیغمبری 
نمایم بدو مهر و انگشتری.فردوسی.چو دژبان چنین گفتنیها شنید
همه مهر انگشتری را بدید.فردوسی.کس آمد که دژبان این کوهسار
ستاده ست بر در به امید بار.نظامی.|| در اصطلاح امروز نظامی هریک از افراد سازمان دژبانی. رجوع به دژبانی شود.

(دِ ) (اِمر. ) ۱ - نگاهبان دژ، کوتوال. ۲ - هر یک از افراد دژبانی.

۱. مٲموری که در دژبانی برای مراقبت در کردار و رفتار سربازان و افسران گماشته می شود.
۲. (اسم ) نگهبان دژ، نگاهبان قلعه و حصار، کوتوال، قلعه بیگی، دژدار.

نگهبان دژ، نگاهبان قلعه وحصار، کوتوال، قلعه بیگ
( اسم ) ۱ - نگهبان دژ قلعه بیگی کوتوال دژ دار. ۲ - هر یک از افراد دژبانی.

{military police} [علوم نظامی] افسر یا سرباز ادارۀ دژبانی که بنا به ضرورت مسئولیت های زیر به او سپرده می شود: پایش رفتار کارکنان، ترغیب کارکنان به رعایت مقررات نظامی، اجرای احکام و قوانین نظامی، پایش مقررات شدآمد، پیشگیری از وقوع جُرم، تحقیق، تهیۀ گزارش، جلب نظامیان...

نگاهبان دژ، کوتوال. هر یک از افراد دژبانی. مرا گفت شو پیش دژبان بگوی/ که روز و شب آرام و خوردن مجوی «فردوسی»
دژبان ممکن است در زبان معیار باستان به دو بخش دِژ - بان قابل تجزیه باشد و منظور از دژ، دَژ بوده که به معنی دست‌نخورده، آکبند و مانند آنها است. در دنیای باستان ایرانیان مالیات مردم از محصولات اخذ می‌شد. غلات، حبوبات، و مانند آنها. این اقلام سریع قابل انتقال نبود و لازم بود در جایی حذف شود که محل نگهداری آنها دژها بود.

💡 دژ و گنج و دژبان سراسر تراست چو آیی بدان ساز کت دل هواست

💡 چو خورشید بر تیغ گنبد رسید نه آیین دژ بد نه دژبان پدید

💡 کس آمد که دژبان این کوهسار ستاده‌‌ست بر در به امید بار

💡 شوم سوی دژبان به پیغمبری نمایم بدو مهر انگشتری