سنگ کلیه

سنگ کلیه. [ س َ گ ِ ک ُ ی َ / ی ِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) سنگی که در نتیجه ترکیب اسیدهای مختلف موجود در ادرار با مواد معدنی ( از قبیل سدیم و پتاسیم و کلسیم و غیره ) حاصل شود. این سنگ ممکن است در کلیه در ناحیه لگنچه بماند یا وارد حالب شده و از آنجا وارد مثانه گردد و از پیشاب راه دفع شود. رمل کلیه. ( فرهنگ فارسی معین ).

{urolith} [پزشکی] سنگی که در هر قسمت از میزراه یا دستگاه ادراری تشکیل شود متـ. میزراه سنگ

بیماری سنگ کلیه ( به انگلیسی: urolithiasis ) یا ( به انگلیسی: Kidney stone disease )، جسم سختی است که از کانی های موجود در ادرار تشکیل می شود. سنگ کلیه به طور معمول در کلیه تشکیل می شود و از طریق جریان ادرار از بدن خارج می شود. سنگ کوچک ممکن است بدون ایجاد علائم خاصی عبور کند. اگر یک سنگ به میزان بیش از ۵ میلی متر ( ۰٫۲ اینچ ) رشد کند، می تواند منجر به انسداد مجرای ادراری شود که درد در قسمت پشت و شکم ایجاد می کند. این درد که کولیک یا قولنج کلیوی نام دارد، به صورت درد عودکننده ای است که هر ۲۰ تا ۶۰ دقیقه تکرار می شود. همچنین خون ادراری، استفراغ و ادرار دردناک ممکن است اتفاق افتد.
اکثر سنگ ها به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی شکل می گیرند. عوامل خطر شامل کلسیم بالای ادرار، چاقی و کم تحرکی، غذاهای خاص، برخی داروها، مکمل های کلسیم، هیپرپاراتیروئیدیسم، نقرس و نوشیدن مایعات ناکافی است. سنگ ها در کلیه به خاطر غلظت بالای مواد معدنی در ادرار تشکیل می شوند. تشخیص معمولاً بر اساس علائم، آزمایش ادرار و تصویربرداری پزشکی است. آزمایش خون همچنین ممکن است مفید باشد. سنگ ها به طور معمول براساس موقعیت آن ها طبقه بندی می شوند: سنگ کلیه ( nephrolithiasis )، سنگ مجاری ( ureterolithiasis )، سنگ مثانه ( cystolithiasis ). طبقه بندی دیگر بر اساس ماده ای است که سنگ از آن تشکیل می شود: اگزالات کلسیم، اسید اوریک، استرویت، سیستین؛ البته اغلب سنگ ها از جنس کلسیم اُگزالات هستند.
اغلب بیماران معمولاً در سال های اولیهٔ بلوغ جنسی و حداکثر شیوع سنی حدود ۲۸ سالگی مبتلا به سنگ های کلیه می شوند. به طور کلی سنگ های کلیه در مردان ۴ برابر زنان است، نسبت مرد به زن ۲ به ۳ است. بهترین راه درمان برای سنگ کلیه استفاده از سنگ شکن است در این روش بدون هیچ گونه درمان تهاجمی سنگ کلیه شکسته می شود و بعد از سه تا چهار جلسه سنگ های تا ابعاد ۱۲–۱۵ میلی متری شکسته می شوند و قابلیت دفع دارد. مشورت با پزشک و همچنین فعالیت های ورزشی از قبیل شبیه سازی دوچرخه سواری معکوس ( خوابیدن به پشت بر روی زمین و رکاب زدن فرضی ) کمک شایانی به دفع سنگ های کالیس میانی و تحتانی می کند.
نخستین گزارش های سنگ ادراری احتمالاً مربوط به سنگ هایی است که در اسکلت یک مومیایی مصری ( ۴٬۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح ) یافت شده است. جراحی هایی که برای سنگ ادراری انجام شده اند نیز جزو نخستین اعمال جراحی محسوب می شوند.

colica

💡 هماچوری به علت‌های گوناگونی از جمله تخریب جدارهای کلیه و مجاری آن و التهابات مجاری ادراری و مثانه به وجود می‌آید. بیماری‌های گوناگونی که باعث خونریزی داخلی می‌شوند و حتی خود سنگ کلیه و مثانه و مجاری ادراری می‌توانند باعث هماچوری شوند. سیستیت و دیگر عفونتهای ادراری، انواع کارسینومهای دستگاه ادراری، کیستهای کلیوی، آنفارکتوس کلیوی و … از دیگر علل هستند.

💡 تشخیص کلسیفیکاسیون از طریق تابش اشعه ایکس نظیر ماموگرافی و سونوگرافی است. در برخی موارد مانند سنگ کلیه می توان با بررسی نتایج آزمایش ادرار و آزمایش خون نیز پی به وجود آن برد. پس از تشخیص با استفاده از بافت‌برداری سوزنی از بافت نمونه‌برداری و به آزمایشگاه ارسال می شود.

💡 به نمونه‌های ادرار برای کشت میکروب و بررسی عفونت و سنگ کلیه و قارچ و نیز مدفوع برای بررسی عفونت‌های روده‌ای و انگل و کرم به‌کار می‌رود؛ در این بخش، نمونه‌های آزمایشی کشت میکروبی‌ای همچون: خلط، کشت گلو، کشت از تمامی مایعات بدن و تشخیص نوع میکروب نیز انجام می‌شود.

💡 گادوین در ۶ اکتبر ۱۸۸۶ میلادی در لندن بر اثر عوارض ناشی از عمل برداشتن سنگ کلیه درگذشت.

💡 آب معدنی گاز داری که در آن روستا وجود دارد باعث تکان خوردن سنگ کلیه می‌شود.