سرطانزا
ماده سرطانزا یا کارسینوژن به هر نوع ماده، رادیونوکلئید یا تابشی اطلاق می‌شود که مستقیماً در ایجاد سرطان نقش دارد. این مواد قادرند ژنوم را تخریب کرده یا در فرآیندهای متابولیکی سلول اختلال ایجاد کنند. مواد رادیواکتیو نیز در دسته مواد سرطانزا قرار دارند و اثرات سرطان‌زایی آن‌ها به دلیل پرتوهایی همچون گاما و ذرات آلفا است که منتشر می‌کنند. نمونه‌های شناخته‌شده‌ای از این مواد شامل استنشاق آزبست، برخی دی‌اکسین‌ها و دود تنباکو هستند.
سرطان یک بیماری است که در آن سلول‌های آسیب‌دیده از فرآیند آپوپتوز یا مرگ سلولی برنامه‌ریزی‌شده جلوگیری می‌کنند. مواد سرطانزا با ایجاد تغییرات در متابولیسم سلولی یا آسیب رساندن مستقیم به DNA، فرآیندهای زیستی را مختل نموده و تقسیم غیرقابل‌کنترل سلولی را افزایش می‌دهند. این اتفاق نهایتاً به تشکیل تومورهای بدخیم منجر می‌شود. در شرایط عادی، اگر آسیب‌هایی به DNA وارد شود و شدت این آسیب‌ها فراتر از توانایی ترمیم باشد، سلول معمولاً از طریق آپوپتوز از بین می‌رود؛ اما اگر مسیر آپوپتوز مختل شده باشد، سلول آسیب‌دیده توانایی جلوگیری از تبدیل شدن به یک سلول سرطانی را از دست می‌دهد.
مترادف‌ها
سرطان‌آور
فرهنگستان زبان و ادب
{carcinogen} [علوم دارویی] ویژگی مادۀ ایجادکنندۀ سرطان
دانشنامه آزاد فارسی
سرطان زا (carcinogen)
هر عاملی که احتمال سرطانی شدن (← سرطان) یاخته را افزایش دهد. انواع مواد شیمیایی، برخی از ویروس ها، پرتوهای ایکس، و دیگر پرتوهای یون ساز از آن جمله اند. این اصطلاح غالباً برای سرطان زاهای شیمیایی به کار می رود.
جمله سازی با سرطانزا
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 با انجام پاره‌ای از پژوهش‌ها روی جانوران، استالدهید در ماده‌های سرطانزا گروه بندی شده‌است.
💡 برخی دانشمندان معتقدند که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض اشعه‌های فرابنفش خورشید می‌تواند منجر به تغییرات سلولی و ایجاد توده‌های سرطانزا در بدن شود.
💡 استفاده مداوم از مواد شیمیایی بدون رعایت پروتکل‌های ایمنی در محیط‌های صنعتی می‌تواند برای کارگران خطرات جدی و بیماری‌های سرطانزا به همراه داشته باشد.
💡 در بررسی‌های آزمایشگاهی مشخص شد که برخی افزودنی‌های موجود در غذاهای فرآوری‌شده پتانسیل تبدیل شدن به عوامل سرطانزا را در بدن انسان دارند.
