لغت نامه دهخدا
جمرات. [ ج َ م َ ] ( ع اِ ) ج ِ جمرة. یک بار انداختن سنگ.
- جمرات العرب؛ سه جمره است، بنوضبةبن اد و بنوحارث بن کعب و بنونمیربن عامر. ( از اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ).
- جمرات حج؛ سه موضع است که در آن رمی جمار کنند: جمره اولی، جمره وسطی، جمره عقبة. رمی جمرات یکی از اعمال سه گانه مِنی ̍ است. پس از مراجعت از عرفات و مشعر به مِنی ̍ در روز عید اضحی اول کاری که باید بجا آورد این است که حاجی نزدیک عقبه که اسم یکی از سه محلی است که باید سنگ به او انداخت بیاید و سنگ به او بیندازد و وقت آن از اول طلوع آفتاب روز عید است تا غروب آن روز و چون عبادت است باید بقصد خدا و امتثال امر خدا و تقرب بخدا باشد. واجبات رمی جمرات ده امر است:
1 - سنگ باشد، پس سفال و آجر و کلوخ و آهن و غیره جایز نیست.
2 - ریگ و سنگ ریزه باشد،یعنی نه بسیار بزرگ باشد و نه بسیار کوچک.
3 - از سنگهای حرم باشد.
4 - سنگ مسجدالحرام و مسجد خیف نباشد.
5 -سنگی باشد که قبلاً به آن رمی جمره نشده باشد، پس اگر رمی جمره به آن شده باشد اگرچه در سالهای قبل مجزی نخواهد بود.
6 - بوسیله رمی کردن و انداختن سنگ در محل واقع شود.
7- سنگهایی که می اندازند باید هفت عدد باشد.
8 - سنگها با انداختن به محل جمره واقع شوند،پس اگر سنگ بجای دیگر قرار گرفت و بواسطه مددی که از خارج بسنگ رسید در محل خود واقع شد مجزی نیست.
9 - هفت سنگ را باید جداجدا انداخت، پس اگر یکمرتبه هفت سنگ انداخته شود مجزی نیست و یک سنگ محسوب میشود. 10 - رمی در وقت خودواقع شود و در غیر وقت مقرر، بی فایده است. وقت آن از اول طلوع آفتاب عید اضحی تا غروب آن روز است. و برای صاحبان عذر و زنها جایز است همانطور که قبل از طلوع فجر از مشعر کوچ کردند و بمنی آمدند شبانه و قبل از طلوع آفتاب روز عید بمنی رمی جمره نمایند و بمکه روند.
و مستحبات رمی جمره شانزده امر است. برای تفصیل آن به مناسک حج تألیف فیض معروف به مناسک فیض چ 2 ص 241، 247 مراجعه شود.
