تقریرات

تقریرات. [ ت َ ] ( ع اِ ) ج ِ تقریر. بیانات و توضیحات و اقوال و گفتار. ( ناظم الاطباء ). رجوع به تقریر و دیگر ترکیبهای آن شود.

( مصدر اسم ) جمع تقریر

[ویکی فقه] تقریرات، عنوان آثاری شبیه «امالی» که عمدتاً در فقه و اصول که مؤلفان آن ها به مبانی، دلایل و توضیحات استاد خود در دوره درس خارج پرداخته اند.
واژه تقریر در اصطلاح منابع دینی و عالمان دین، دو معنا و دو کاربرد دارد:
← تقریرات اصول فقه
این شیوه آموزشی(تقریر) ظاهراً در زمان وحید بهبهانی (متوفی ۱۲۰۵) در حوزه های علمی شیعی رایج شد، ولی امروزه معمول نیست. در نظام آموزشی بعضی از مدارس جهان اسلام، روش دیگری، نزدیک به روش تقریر، سابقه داشته است.در این مدارس، عنوان «مُعید» (بازگوکننده) ظاهراً از نیمه های سده پنجم به شاگردی که درس استاد خود را بازگو می کرده، اطلاق می شده و تا قرن دهم رایج بوده است.این شیوه در مدارس نظامیه (تأسیس در نیمه دوم سده پنجم) تا آن جا رایج بوده که هر استاد یک یا چند معید از میان طلاب ممتاز داشته است.معیدان، پس از پایان درس و رفتن استاد، درس را برای طلابی که نیاز به راهنمایی داشتند، بازگو می کردند و آن ها را در فهم قسمتهای مشکل درس یاری می دادند.
تقریر مکتوب
در تقریر مکتوب، طلابی که قدرت فراگیری بیشتری دارند، پس از پایان هر نوبت درس استاد (در دوره خارج فقه و اصول )، آن درس را به قلم خود می نویسند. اصطلاح تقریرات به این معنا، از اواخر قرن دوازدهم رایج شد و همچنان متداول است. البته از گذشته های دور تألیف کتب امالی در زمینه حدیث و ادبیات و فقه، در حوزه ها و مراکز علمی رایج بوده است.در امالی نویسی، استاد مطالب خود را از روی نوشته یا از حفظ برای شاگردان می خوانده و آنان تمامی سخنان وی را بی کم وکاست می نوشته اند و نوشته ها جمع آوری می شده، و امالی از تصانیف استاد به شمار می رفته است.اما در تقریرات، طلاب آنچه را که از مباحث درس به حسب استعداد خود می فهمند، می نگارند و حاصل کار، تألیف خود آن ها به شمار می آید.
← تفاوت تقریرات و امالی
...

💡 همچنین آشتیانی به نقل از هاشم قزوینی می‌نویسد: «ما می‌خواستیم مطالب مرحوم نایینی را برای ما تقریر کند، بعد از آن که تقریرات حاج شیخ محمدعلی خراسانی کاظمینی مدائنی چاپ شد، معلوم شد که کثیری از مباحث را ایشان به گونه‌ای دیگر و مغایر با آنچه در تقریرات است، طرح نموده است.

💡 ابراهیم بُصَیْله (؟ -۱۹۳۳م) مفسر و فقیه مالکی مصری بود. از اهالی روستای جناح در جرجا بود. «المطالب السنیة» در توحید، «تقریرات»، «الکنز الجلیل» در شش جلد، «مبادی النحو»، «تقریر علی حاشیة للصاوی» از آثار اوست. نسخه‌های خطی او در الازهر نگهداری می‌شود.

💡 وی هم‌زمان با تدریس و تحقیق و بحث مشغول تألیف و نگاشتن کتاب‌های مهم و چند رساله است همچنین کلیه تقریرات بحث‌های استادان خود را به رشته تألیف درآورده است.