بندپایان

جانورانی بدون استخوان و با پوستی سخت و بندبند که هر سال پوست اندازی می کنند، مانند حشرات، سخت پوستان، و عنکبوتیان.

بَندپایان ( Arthropoda ) شاخه ای بزرگ و دارای بیشترین تعداد گونه از جانوران بی مهره و پریاخته هستند. شاخه بندپایان دربرگیرنده جانورانی چون حشرات، عنکبوتیان، هزارپایان و سخت پوستان است. فرهنگستان زبان فارسی در مصوبات تازه خود برای شاخه های جانداران پسوند « - تباران» را در نظر گرفته و بنا بر این شیوه بندپایان را «بندپاتباران» نیز نامیده است.
بندپایان کالبد بیرونی سخت و بندبند دارد، حفره عمومی بدن آن ها کوچک است و گُرده چه ( نفریدیوم، اندامی نظیر کلیه در بی مهرگان ) و مژه ندارند. بدن بندپایان دارای پوستک سخت شده و اسکلت بیرونی بندبند است؛ ضمایم مفصلی در هر قطعهٔ بدن جفت است و کارکرد حرکتی دارد؛ این جانوران دارای یک جفت شاخک و حداقل یک جفت چشم مرکب جانبی با واحدهای گیرندهٔ نوری مستقل هستند.
داشتن اندام بندبند مفصل دار و لایه های سفت پوستی به نام پوستک cuticle از ویژگی های بندپایان است. پوستک های آنان عمدتاً از کیتین آلفا ساخته شده است. پوستک سخت پوستان دارای کلسیم کربنات نیز هست. این پوستک های سخت، رشد بندپایان را با موانعی روبه رو می کند که آن ها این مانع را از طریق پوست اندازی حل می کنند. طرح بدن بندپایان به صورت قطعات تکرارشونده ای است که به برخی از قطعه ها اندام ثانویه ای ضمیمه شده است. انعطاف و کارآمدی بندپایان باعث شده تا این شاخه پرگونه ترین شاخه جانوری در بیشتر محیط های زیستی باشد. بیش از یک میلیون از گونه های بندپایان تاکنون توصیف شده اند که با این وصف هشتاد درصد از تمامی گونه های جانداران زنده مربوط به بندپایان است. بندپایان از نظر اندازه بسیار متفاوتند و از پلانکتونهای ریز تا جانورانی چندمتری را دربر می گیرند.
جانداران چهاراندام نیز مانند بندپایان بدن هایی بندبند و مفصل دار دارند اما تفاوتشان این است که چهاراندامان مهره دار هستند یعنی استخوان بندی آن ها درونی است در حالی که استخوان بندی بندپایان بیرونی است و معمولاً صدف و پوسته دارند.
بندپایان معرف قدیمی ترین و غالب ترین اشکال حیاتی کرهٔ زمین بوده و از نظر کثرت تعداد گونه و تنوع سیستم های زندگی و ساختمانی که در زیرشاخه های بندپایان مشاهده می شوند در سلسلهٔ جانوران مقام اول را داد. شاخه بندپایان دارای بیش از ۸۰٪ گونه های شناخته شده در بین بی مهرگان و شامل ۷۵٪ گونه های سلسلهٔ جانوری است. مبدأ پیدایش بندپایان احتمالاً مربوط به پیش از دوره کامبرین در دوران اول و بیش از یک میلیارد سال قبل می باشد. شکل های اولیهٔ بندپایان از جمله Trilobita و Gigantosteracea و Xiphosura عموماً آبزی و دارای دستگاه تنفسی برانشی بوده اند و انتقال زندگی بندپایان به خشکی همزمان با تحول پوشش گیاهی زمین و پیدایش اولین نباتات آوندی در اواخر دورهٔ سیلورین صورت گرفته است به طوری که اولین بندپایان زمین زی احتمالاً دارای زندگی آبی و خشکی بوده اند.

💡 طول این مارمولک با احتساب دم آن ۱۸ سانتیمتر (۷ اینچ) است که دم آن، دو سوم از کل طول جانور را شامل می‌شود. اندام‌ها و دم مارمولک، بلند و باریک بوده و برای بالا رفتن مناسب‌اند. این گونه در طول روز به فعالیت مشغول است و از حشرات و دیگر بندپایان و گیاهان تغذیه می‌کند.

💡 در دورهٔ اردویسین حیات به رشد خود ادامه داد، اگرچه در انتها به یک انقراض بزرگ رسید. بی‌مهرگانی چون نرم‌تنان و بندپایان در این دوره اقیانوس‌ها را اشغال کرده بودند. ماهی‌ها که نخستین مهره‌داران حقیقی بودند به حرکت فرگشتی خود ادامه دادند و نخستین ماهیان آرواره‌دار به گمانی در این دوره پدیدار شدند. حیات زمینی اما هنوز در این هنگام شکل نگرفته بود.

💡 آفات گیاهی نیز مشتمل بر رده‌ بندپایان می‌باشند که مهم‌ترین آفات گیاهی که حشرات می‌باشند، در این رده قرار دارند و پس از آن‌ها کنه‌ها و دیگر بندپایان به گیاهان خسارت وارد می‌سازند. برخی از مهره‌داران نیز مانند جوندگانی مانند موش‌ها و خرگوش‌ها نیز جزء آفات گیاهی به‌شمار می‌آیند.

💡 آب‌پیمایی یا شناکردن حرکت پیشرانه زیست‌شناختی از طریق یک محیط مایع است. ساده‌ترین سیستم‌های پیشرانه از مژکها و تاژکها تشکیل شده‌اند. شنا چندین بار در طیف وسیعی از موجودات از جمله بندپایان، ماهیها، نرم‌تنان، خزندگان، پرندگان و پستانداران تکامل یافته‌است.