بدرالدین دمامینی

بدرالدین، محمد بن ابی بکر دمامینی ( ۱۳۶۲ - ۱۴۲۴ ) قاضی، خطیب، زبان شناس، خوشنویس، نویسنده، ادیب و شاعر مصری بود.
زادهٔ ۱۳۶۲ / ۷۶۳ق در اسکندریه بود. همان جا ابتدا درس خواند سپس به قاهره کوچید و حدیث فراگرفت. در برخی مدارس اسکندریه تدریس را بر عهده گرفت. همچنین قضاوت و خطابت در مسجد جامعش را عهده دار بود. دوباره به قاهره رفت، در مسجد جامع الازهر به تدریس نحو پرداخت، همچنین قاضی آنجا شد. مدتی به بازرگانی و بافندگی پرداخت. دمامینی بسیار در سفر بود؛ بیشتر در میان قاهره و اسکندریه. در ۸۰۰ق در دمشق ساکن بود و در ۸۰۱ق به حج رفت. دوباره در ۸۱۹ق به حج رفت و پس از آن به یمن سفر کرد. در مسجد جامع زبید به تدریس پرداخت. چندان کامیاب نشد و به هند کوچید. آنجا بسیار سود برد اما ناگهان در شهر گلبرگه در شعبان ۸۲۷ق درگذشت.
• «تعلیق بر مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب» ( در نحو، آن را در یمن نگاشت ).
• «تُحفة الغریب فی الکلام علی مُغنِی اللبیب» ( در نحو، در آن کتاب ابن هشام انصاری با عنوانمُغنِی اللبیب عن کتب الأعاریب را شرح داد. این کتاب را به درخواست سلطان هند احمد شاه نگاشت. الشمنی ردی بر این اثر نوشت.
• «تعلیق الفرائد علی تسهیل الفوائد»
• «شرح البخاری»
• «جواهر النحور»
• «معادن الجواهر»
• «الفتح الربانی»
• «الفواکه البدریة»
• «العیون الغامزة»
• «شمس المغرب فی المرقص والمطرب»
• «إظهار التعلیل المغلق»
• «العیون الغامزة علی خبایا الرامزة»
• «عین الحیاة»
• «نزول الغیث»
• «المنهل الصافی فی شرح الوافی»
• «کتاب القوافی».

[ویکی فقه] بَدْرُالدّین ِ دَمامینی، محمد بن ابی بکر بن عمر (۷۶۳- شعبان ۸۲۷ق / ۱۳۶۲- ژوئیه ۱۴۲۴م ) معروف به ابن دمامینی، ادیب و شاعر مالکی مذهب مصری است.
او در اسکندریه زاده شد و در همان جا دانش آموزی را آغاز کرد.نحو و فنون خط و نگارش و شعر را به خوبی فراگرفت و نیز از فقه و دیگر علوم بهره برد.
← اساتید
(۱) احمد ابن حجر عسقلانی، انباء الغمر، حیدرآباد دکن، ۱۳۹۵ق /۱۹۷۵م.(۲) احمد ابن حجر عسقلانی، ذیل الدرر الکامنة، به کوشش عدنان درویش، قاهره، ۱۴۱۲ق /۱۹۹۲م.(۳) احمد ابن حجر عسقلانی، رفع الاصر، به کوشش حامد عبدالمجید و دیگران، قاهره، ۱۹۵۷م.(۴) احمد باباتنبکتی، نیل الابتهاج، به کوشش عبدالحمید عبدالله هرامه، طرابلس، ۱۴۰۹ق /۱۹۸۹م.(۵) محمد بدرالدین دمامینی، العیون الفاخره، قاهره، ۱۴۱۲ق /۱۹۹۲م.(۶) بغدادی، ایضاح.(۷) بغدادی، هدیه.(۸) حاجی خلیفه، کشف.(۹) احمد خفاجی، ریحانة الالباء، به کوشش عبدالفتاح محمد حلو، قاهره، ۱۳۸۶ق /۱۹۶۷م.(۱۰) زرکلی، اعلام.(۱۱) محمد سخاوی، الجواهر و الدرر، به کوشش حامد عبدالمجید و طه زینی، قاهره، ۱۴۰۶ق /۱۹۸۶م.(۱۲) محمد سخاوی، الذیل علی رفع الاصر، به کوشش جوده هلال و محمد محمود صبح، قاهره، ۱۹۶۶م.(۱۳) محمد سخاوی، الضوء اللامع، قاهره، ۱۳۵۴ق.(۱۴) سید، خطی.(۱۵) سیوطی، بغیة الوعاة، به کوشش محمدابوالفضل ابراهیم، قاهره، ۱۳۸۴ق /۱۹۶۴م.(۱۶) احمد شمنی، المنصف من الکلام علی مغنی ابن هشام، تهران، مکتبة الحوزه.(۱۷) ظاهریه، خطی.(۱۸) عبدالحی، نزهة الخواطر، حیدرآباد دکن، ۱۳۷۱ق /۱۹۵۱م.(۱۹) علی خان مدنی، انوار الربیع فی انواع البدیع، به کوشش شاکر هادی شکر، کربلا، ۱۳۸۹ق /۱۹۶۹م.(۲۰) علی خان مدنی، سلوة الغریب، به کوشش شاکر هادی شکر، بیروت، عالم الکتب.(۲۱) کورکیس عواد، «ذخائر التراث العربی فی مکتبة چستربیتی »، المورد، بغداد، ۱۳۹۸ق /۱۹۷۸م.(۲۲) علی غزولی، مطالع البدور، قاهره، ۱۲۹۹ق.(۲۳) عمررضا کحاله، المستدرک علی معجم المؤلفین، بیروت، ۱۴۰۶ق / ۱۹۸۵م.(۲۴) احمد مقریزی، السلوک، به کوشش سعید عبدالفتاح عاشور، قاهره، ۱۹۷۲م.(۲۵) نور عثمانیه، کتبخانه سنده محفوظ کتب موجوده نین دفتری، استانبول، ۱۳۰۳ق.