چیذر

چیذر. [ ذَ ] ( اِخ ) یکی از قرای شمیران است واقع در سمت غربی سلطنت آباد مابین رستم آباد و دزآشوب. آبش از سه رشته قنات است. میانه رستم آباد و چیذر نزدیک امام زاده علی اکبر بالای یک بلندی آثار خرابه ای است یمکن در قدیم قلعه بوده است. چیذر را امام زاده دیگری است موسوم به امامزاده اسماعیل. ( مرآت البلدان ). دهی است جزء بخش شمیران شهرستان تهران. در سه هزارگزی جنوب خاور شمیران واقع است. 986 تن سکنه دارد. از قنات و در بهار از رودخانه دربند و دارآباد آبیاری میشود. محصولش غلات و بنشن ، صیفی و انار است. اغلب اهالی به کشاورزی اشتغال دارند. بناهای قدیم در روی تپه ای آنجا دیده میشود. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 1 ).

چیذَر نام محله و دهکده ای در شمیران واقع در شمال شهر تهران است. این محله که در شهرستان شمیرانات و منطقه ۱ شهرداری تهران قرار دارد، از شمال به خیابان فرمانیه ( شهید دکتر لواسانی ) و بلوار اندرزگو، از شرق به خیابان کامرانیه جنوبی، از جنوب به بزرگراه صدر و از غرب به قیطریه محدود می شود. چیذر بیشتر به خاطر امامزاده علی اکبر شناخته شده است. این محله پیش از این یک روستا بوده که به تدریج با گسترش شهر تهران به پایتخت ضمیمه شده است.
با توسعه روزافزون شهر و رشد آمار ساخت و ساز به ویژه در منطقه یک، چهره چیذر نیز به کلی تغییر کرده و عمدتاً به جای خانه ها و خانه باغ های یک و دو طبقه، آپارتمان های چند طبقه در تمام معابر اغلب باریک این محله سر برآورده و به جمعیت محله افزوده است. به این ترتیب عده ای از خارج از محله چیذر اکنون در این نقطه سکونت پیدا کرده اند و مثل اغلب محله ها بافت بومی دستخوش تغییرات اساسی شده است. بخشی کوچکی از محله چیذر با توجه به معابر کم عرض و بافت قدیمی جزء مناطق بومی همچنان هستند اما عمده پهنه این محله به کلی نوسازی و معابر پهن و بافت جدید و ساختمان های لوکس جایگزین شده است.
چیذر از سمت شمال به خیابان فرمانیه ( شهید دکتر لواسانی ) غربی و از سمت جنوب به اتوبان صدر - بلوار قیطریه و میدان پیروز و از سمت شرق به خیابان کامرانیه جنوبی ( پاشاظهری ) و از سمت غرب به خیابان براتی - نعمتی و لاله محدود می شود چیذر در میان محله های قیطریه، دزاشیب، اختیاریه، فرمانیه و کامرانیه واقع شده است و از جنوب به بزرگراه صدر محدود می شود. محله چیذر از بدو شکل گیری به شکل مثلث بوده است این محله در شرق قیطریه و سه کیلومتری تجریش واقع شده است. املاک این محله از سوی شرق به قیطریه، از شمال به املاک جماران، از غرب به املاک رستم آباد و از جنوب به زمینهای دروس محدود می شد.
• محله چیذر از سابقه تاریخی و مذهبی طولانی برخوردار است و دلیل آن وجود امامزاده علی اکبر با مساحت دو هزار متر مربع در قلب این محله است، این امامزاده نقش اصلی در شاخص شدن چیذر ایفا کرده است. در قدیم سراسر این محدوده خرده مالک بوده و دو کوچه معروف این محله به نام های کوچه تکیه و کوچه امامزاده هستند.
• محله چیذر که آن را چیزر و بر روی سنگ قبرهای کهنه و قدیمی شیزر نوشته اند، نشان می دهد که در پیش از اسلام در تپه باستانی چیذر آتشکده هایی متعلق به زرتشتیان وجود داشته است.
• هوای چیذر خیلی خنک نیست. شب باد این محل باد توچال و روزباد آن باد ورامین است و باد شهریار در صورتی که شدتی داشته باشد بر این آبادی می وزد.
• پیشه مردم چیذر کشاورزی ( به دلیل حاصلخیز بودن منطقه ) و گله داری و کارگری کارخانه ضرابخانه و قورخانه سلطنت آباد و کسب و دکانداری بوده است. از سال ۱۳۲۰ جمعی از طایفه بزرگ سیاوشی که از مهاجران گرجی بودند در چیذر سکونت گزیدند.
• از باغ های معروف این محله باغ شعاع السلطنه است که سه دانگ آن متعلق به صارم الدوله بوده است. این باغ استخر قابل توجهی نیز داشته است.
• از رویدادهای ثبت شده مربوط به چیذر این است که مستشارالدوله پس از تشکیل کابینه تازه سپه سالار، روزی به تجریش رفته و ولوله عظیمی در آنجا دیده که ارمنی های یپرم خان به راه انداخته بودند و پس از دستگیری حاجی مجدالدوله در دزاشیب می نویسد: «دسته دیگر از اجامر نظمیه در چیزر به خانه ظهیرالاسلام ریخته، پس از تیراندازی های فراوان، او را مغلولاً به نظمیه برده اند و درصدد بوده اند تا دامنه شب جمع دیگری را همین طور اسیر و محبوس سازند».