جوشن

لغت نامه دهخدا

جوشن. [ ج َ / جُو ش َ ] ( اِ ) خفتان. ( مهذب الاسماء ).سلاحی باشد غیر زره چه زره تمام از حلقه است و جوشن حلقه و تنگه آهن هم باشد. ( برهان ) ( آنندراج ). معرب آن هم جوشن است. ( حاشیه برهان چ معین ) :
بپوشید تن را بچرم پلنگ
که جوشن نبد آنگه آئین جنگ.فردوسی.بکشتند چندان که روی زمین
شد از جوشن کشتگان آهنین.فردوسی.بدین تیغ هندی ببرّم سرت
بگرید بتو جوشن و مِغْفَرت.فردوسی.هزار جوشن فولاد اگر بپوشی تو
ز آه گرم فقیری چو موم بگدازد.خواجه عبداﷲ.عصب پی و یلبه جوشن است و درع زره.( نصاب صبیان ).با لفظ بر تن دوختن و در بر کردن و پوشیدن و دریدن و گسستن مستعمل. ( آنندراج ).
- جوشن بر تن دوختن :
جوشن چینی به تیر بر تن فغفور دوخت
مغفر رومی به گرز بر سر قیصر شکست.انوری ( از آنندراج ).- جوشن پوش :
ای جهان از سر شمشیر تو دریای بجوش
جوش دریای تو شمشیرزن و جوشن پوش.سوزنی.اندر این هفته بتخت آمدی از جامه خواب
بدگر هفته زره ور شوی و جوشن پوش.سوزنی.مشو هرگز دمی ایمن ز خصم ناتوان صائب
که از اندک نسیمی بحر جوشن پوش میگردد.صائب.- جوشن خای ؛ درنده و پاره کننده جوشن :
نه هر که موی شکافد به تیر جوشن خای
بروز حمله جنگ آوران بدارد پای.سعدی.چو همت است چه حاجت بگرز مغفرکوب
چو دولت است چه حاجت به تیغ جوشن خای ؟سعدی.- جوشن خرپشته :
از پشت یکی جوشن خرپشته فرونه
کز داشتنش غیبه جوشنْت بفرکند.عماره.زآنگونه که از جوشن خرپشته خدنگش
بیرون نشود سوزن درزی ز دواری.فرخی.آن روز که او جوشن خرپشته بپوشد
از جوشن او موی تنش بیرون جوشد.فرخی.- جوشن داود، جوشن داودی ؛ جوشن منسوب بحضرت داود علیه السلام. ( آنندراج ) :
تا نپوشد جوشن داودی از خط روی او
از لطافت نیست ممکن آورد تاب نظر.صائب ( از آنندراج ).جوشن داود گردد سینه چون پررخنه شد
دل دونیم از درد چون گردید گردد ذوالفقار.صائب ( از آنندراج ).بهر بدخویان تباهی جز مقام خویش نیست

فرهنگ معین

(جُ شَ ) [ ع . ] (اِ. ) زره ، لباس ویژه جنگ .

فرهنگ عمید

۱. نوعی زره با حلقه های فلزی به هم چسبیده، دِرع.
۲. (صفت ) [قدیمی، مجاز] محافظ: دانش اندر دل چراغ روشن است / وز همه بد بر تن تو جوشن است (رودکی: ۵۳۳ ).

فرهنگ فارسی

درع، زره، جواشن جمع
( اسم ) سلاحی جبه ماند که از حلق. آهن سازند و شبیه به زره است . جمع : جواشن .
ابن منظور بن بعجه کسی است که عرب در کرم و شجاعت بوی مثل زنند .

فرهنگ اسم ها

اسم: جوشن (پسر) (عربی) (تلفظ: jo(w)šan) (فارسی: جوشن) (انگلیسی: jowshan)
معنی: زره، لباس ویژه جنگ، نوعی لباس جنگی قدیمی شبیه زره، ( به مجاز ) محافظت کننده از خطر و آسیب

دانشنامه عمومی

جوشَن یا خِفتان پوششی است از زره های فلزی که سربازان به تن می کنند. پولک های فلزی جوشن با حلقه به هم متصل می شوند. به پولک های آهنی و فولادین که جوشن از آن تشکیل می یابد غیبه گفته می شود. جوشن در هزاره نخست پیش از میلاد ابداع شد اما محل و زمان دقیق ابداع آن مشخص نیست.
در صورت فلزی بودن پولک ها بیشتر به آن جوشن و در صورتی که جنس لایه محافظ از پشم و ابریشم باشد بیشتر به آن خفتان گفته می شود. واژه های قزاگند، گَبر، و پنام هم مترادف های خفتان هستند. خفتان جامه ای هنگفت و ستبر بوده است از ابریشم یا پشم و شمشیرِ زننده بر آن می لغزیده و اثر نمی کرده است.

دانشنامه آزاد فارسی

جوشَن
(واژه ای عربی) نوعی لباس جنگی قدیمی شبیه به زره که از حلقه های فلزی به هم چسبیده و گاه از چرم ساخته می شد. سپاه هخامنش در جنگ، برای محافظت بدن، جوشن و نیم تنه ای دربر می کردند که از چرم دوخته می شد و ورقه هایی به شکل فَلس ماهی روی آن را می پوشاند. این ورقه ها مفرغی یا پولادی و گاه زرین بود. رنگ جوشن ها متفاوت و معمولاً سفید بود تا سربازان خودی قابل شناسایی باشند. گاه نیز به همین منظور، پولک های رنگین بر سینۀ جوشن ها بسته می شد. ارتش هخامنشی اغلب، به جای جوشن، نیم تنه هایی می پوشیدند که با لایۀ ضخیمی از پنبه پوشیده شده بود. این نیم تنه ها شبیه به نیم تنه های مصریان بود. تفاوت جوشن با زره آن است که زره تماماً از حلقه تشکیل می شد اما، جوشن از حلقه و تنکۀ آهن درست می شد. جوشن گاه در منابع مرادف خفتان ذکر شده و احتمالاً از دورۀ صفوی به بعد استفاده از آن از رواج افتاده است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] جَوشَنْ‏ به معنای صدر، سینه و زره آمده است.
جَوْشَن از جاش یجوش جوشاً در لغت یعنی صدر، سینه و زره؛ مثل «الْجَوْشَنُ مِنَ اللَّیْلِ» یعنی اول یا نیمه شب.» و جمع آن جواشن است.
معنای اصطلاحی جوشن
در اصطلاح زرهی‏است که سینه رزمنده را می‏پوشاند. و جزء سَلَب
معنای سلب
سلب یعنی کلیه لوازم شخصی است که در تصرف و همراه مقتول بوده و از آن ها در جنگ استفاده می‏کرده است محسوب‏ می‏شود.

ویکی واژه

زره، لباس ویژه جنگ. سپر آهنی.
جهانی شده سرخ و زرد و سیاه/ دگرگونه جوشن، دگرگون کلاه «فردوسی»
فال گیر
بیا فالت رو بگیرم!!! بزن بریم