مننژیت یا منانژیت به التهاب حاد یا مزمن غشای محافظی اشاره دارد که مغز و نخاع را پوشانده است و به طور کلی به این غشاها مننژ گفته میشود. این وضعیت میتواند به دلایل مختلفی از جمله عفونتهای ویروسی، باکتریایی، قارچی یا انگلی ایجاد شود و همچنین میتواند ناشی از علل غیرعفونی مانند بدخیمیها، خونریزی زیر عنکبوتیه، بیماریهای التهابی مزمن و برخی داروها باشد.
علائم:
شایعترین علائم مننژیت شامل موارد زیر است:
تب
سردرد شدید
استفراغ
سفتی گردن
فتوفوبیا (حساسیت به نور)
علاوه بر این، ممکن است علائم دیگری مانند گیجی، تغییر در هوشیاری، حالت تهوع و ناتوانی در تحمل نور یا صداهای بلند نیز مشاهده شود. در کودکان خردسال، علائم ممکن است غیر اختصاصی باشند و شامل تحریکپذیری، خوابآلودگی یا تغذیه ضعیف باشد. همچنین، راش غیر سفیدکننده (بثوراتی که با غلتاندن لیوان روی آن محو نمیشود) نیز ممکن است وجود داشته باشد.
تشخیص و درمان:
تشخیص مننژیت معمولاً از طریق انجام یک سوراخ کمری برای جمعآوری نمونهای از مایع مغزی نخاعی (CSF) انجام میشود. درمان نوع حاد شامل تجویز سریع آنتیبیوتیکها و گاهی داروهای ضد ویروسی است. همچنین، کورتیکواستروئیدها میتوانند برای کاهش عوارض ناشی از التهاب بیش از حد استفاده شوند.
پیشگیری:
برخی از انواع این بیماری با واکسیناسیون قابل پیشگیری هستند. واکسنهای مننگوکوک، اوریون، پنوموکوک و Hib میتوانند در کاهش خطر ابتلا به این بیماری مؤثر باشند. همچنین، تجویز آنتیبیوتیک به افرادی که در معرض خطر قرار دارند میتواند از انتقال بیماری جلوگیری کند.
عواقب:
مننژیت میتواند عواقب طولانیمدت جدی مانند ناشنوایی، صرع، هیدروسفالی و نقص شناختی ایجاد کند، به خصوص اگر به سرعت درمان نشود.
آمار:
طبق آمار، در سال 2019، حدود 7.7 میلیون نفر در سراسر جهان به این بیماری مبتلا شدند که از این تعداد 236000 نفر جان خود را از دست دادند. با درمان مناسب، خطر مرگ در مننژیت باکتریایی کمتر از 15 درصد است.
ریشهشناسی:
کلمه مننژیت از واژه یونانی μῆνιγξ (meninx) به معنای غشاء و پسوند پزشکی -itis به معنای التهاب گرفته شده است.
