جنت قرانی

[ویکی فقه] جنت قرآنی. واژه جنت در موارد متعددی در قرآن آمده است.
بیش از دویست آیه قرآن درباره جنّت است و شماری از مؤلفانِ متقدم و متأخر و معاصر، در احصای آنها کوشیده اند و بعضاً آنها را با شرح واژگان و تفسیر مضامین و احیاناً احادیثِ مرتبط گرد آورده اند.برای نمونه، محمدباقر مجلسی در بحارالانوار، بنا به روش خود در این جامع حدیثی، ابتدا آیات مرتبط با موضوع جنّت (حدود ۲۷۵ آیه ) را به ترتیب سوره ها، درج و تفسیر آن ها را، به طور عمده از طبرسی و فخررازی و بیضاوی، نقل کرده است؛ ژول لابوم، مستشرق فرانسوی (متوفی ۱۸۷۶/۱۲۹۳)، در تفصیل آیات القرآن الکریم، ذیل عنوان «الجنه » نزدیک به دویست آیه را بر اساس سوره ها استخراج کرده است؛ محمدکمال شبانه، استاد معاصر مصری، در صفه الجنه و اهلها (چاپ اول: قاهره ۱۴۱۱/۱۹۹۰) حدود دویست آیه را، به ترتیب سوره ها، با شرح مفردات، توضیحات تفسیری بر پایه تفسیر ابن کثیر، و احادیث ناظر به آیات فراهم آورده است؛ کتاب جنان الخلد ماهراحمد صوفی (چاپ اول: بیروت ۱۴۲۶/ ۲۰۰۵) نیز مشتمل است بر بیش از ۱۵۰ آیه مرتبط با جنّت، با نظم موضوعی همراه با تفسیر و احادیث مرتبط؛ مهدی غفاری نیز با دسته بندی مضمونی آیات جنّت (حدود ۱۸۰ آیه )، گزارشی فشرده از مضامین آنها را، بدون اشاره به معانی واژه ها و تفسیر آنها، عرضه کرده است. ضرورت مطالعه و فهم منظومه ای داده های قرآن ــ و در مرحله بعد، احادیث مروی ــ در موضوع جنّت، با نظر به این نکته که منبع آگاهی یابی از اینگونه مباحث فقط متن دین است، پوشیده نیست.
جنت در قرآن
قرآن، در کنار تأکید بر پایان یافتن این جهان و وقوع رستاخیز و ادامه زندگی انسانها در عالمی دیگر، در یک تقسیم بندی کلی سعید و شقی، از جای زیست افراد سعید با تعبیرات گوناگون ــ و غالباً متضمن اوصاف اصلی آن ــ یاد می کند: جنّت (جمع آن جنّات ) با بسامد بیش از صد بار که گاه به واژه ای اضافه یا با صفتی قرین شده است (جنّه الخلد، جنّه نعیمٍ/ النعیم، جنّات النعیم، جنّه المأوی '، جنّات المأوی '، جنّه عالیه، جنّاتُ عدنٍ، جنّات الفردوس )، روضه، رَوضاتِ الجَنّات، فردوس، دارالسَّلام، دار/ الدار الاخره (نُه بار)، دارُالْخلد، دارَالْمُقامه، دارُالْقرار، دارُالْمتّقین، مقام امین، مقعدِ صدق، علّیین / علّیون و حُسنی '. گفتنی است که مجموعه تعابیر قرآن درباره جنّت و اوصاف آن در سوره های مکی و مدنی طنینی یکسان دارد
← مضامین آیات جنت
واژه رضوان، به معنای رضا و خشنودی، در سیزده آیه به کاررفته و در همه آنها مراد، خشنودی حق متعال است که از رهگذر فرمانبری از او حاصل می شود و به همین اعتبار با جنّت ربط وثیق یافته و حتی در چند آیه در عداد نعمتهای جنّت معرفی شده است به نظر طباطبائی، ذکر رضوان در ردیف نعمتهای جنّت، با توجه به سیاق آیه، حاکی از آن است که خشنودی خدا خود از خواستهای انسان است. اما آیه ۷۲ سوره توبه، دلالتی بیش از این دارد و در آن تعبیر «رضوانٌ من اللّه اکبر» آمده است.این بدان معناست که رضوان خدا نعمتی از لونی دیگر است که سایر نعمتها از آن معنا می گیرند.به تعبیر طباطبائی، نحوه تعبیر (رضوانٌ، در سیاق نکره ) حکایت از آن دارد که خشنودی خدا نه قابل اندازه گیری است نه وهم بشر بدان احاطه می یابد. به علاوه، حقیقت رستگاری چیزی جز کسب این رضوان نیست.بیشتر مفسران، با گرایشهای مختلف، کاربرد رضوان را در موضوع جنّت ناظر به همین نکته دانسته اند. مفسرانی نیز سخن از جنّت روحانی به میان آورده اند.
← ارجمندتر بودن سعادت روحانی از سعادت جسمانی
...