مترفیهم

واژه «مُتْرَفِیهِم» در تعبیر قرآنی «حَتّىٰ إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِیهِمْ بِالْعَذابِ إِذا هُمْ يَجْأَرُونَ» (سوره مؤمنون، آیه ۶۴) به معنای نازپروردگان، ثروتمندان خوش‌گذران و اشراف غرق در نعمت است؛ کسانی که فراوانی امکانات مادی و رفاه دنیوی، آنان را به غرور، غفلت و سرکشی کشانده است. این واژه از ریشه «ترف» گرفته شده که در زبان عربی به معنای فراخی در نعمت، رفاه و برخورداری بسیار است، اما در کاربرد قرآنی غالباً بار معنایی منفی دارد و به افرادی اشاره می‌کند که نعمت فراوان، آنان را به طغیان، خودبرتربینی و بی‌اعتنایی به حق سوق داده است. در آیه شریفه، خداوند می‌فرماید: «حَتّىٰ إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِیهِمْ بِالْعَذابِ إِذا هُمْ يَجْأَرُونَ»؛ یعنی «تا آن‌گاه که نازپروردگان و ثروتمندان آنان را به عذاب گرفتار کردیم، ناگهان به فریاد و ناله افتادند». این تعبیر نشان می‌دهد که مترفین معمولاً همان طبقه‌ای هستند که در اوج رفاه، دعوت پیامبران را انکار می‌کنند و به سبب دلبستگی شدید به دنیا، در برابر حقیقت مقاومت می‌ورزند. در تفاسیر علمی و ادبی قرآن، «مترفین» غالباً به سران جامعه، اشراف مرفه و صاحبان قدرت و ثروت اطلاق می‌شود که به دلیل احساس بی‌نیازی، بیش از دیگران در معرض کفر، استکبار و فساد قرار می‌گیرند. بنابراین، معنای دقیق این واژه تنها «ثروتمند» نیست، بلکه ثروتمند مغرور و غرق در نعمت که رفاه او را از مسیر حق دور ساخته است را می‌رساند. این مفهوم در سیاق آیه، هشداری جدی درباره پیامدهای غفلت ناشی از رفاه‌زدگی و دنیاپرستی است.