ماکسیمس

«ماکسیموس» فیلسوفی نوپلاطونی در قرن چهارم میلادی (حدود ۳۱۰ - ۳۷۲ میلادی) بود. او ظاهراً از خانواده‌ای ثروتمند برخاسته و تاثیر زیادی بر امپراتور ژولیان داشت، امپراتوری که به او توسط ایدسیوس معرفی شد. ماکسیموس با گرایش امپراتور به سحر و تئوریک (theurgy) همراه شد و جایگاه بالایی در دربار پیدا کرد، اما رفتار متکبرانه‌اش دشمنان زیادی برایش ساخت. بعد از مرگ ژولیان، مدتی زندانی شد و در نهایت توسط والنس اعدام گردید. منابع اصلی درباره زندگی او شامل کتاب زندگی سقراطیان اثر یوناپیوس و نیز نوشته‌های آمیانوس مارکلینوس، امپراتور ژولیان و لیبانیوس هستند. نویسندگان مسیحی نیز او را نقد کرده‌اند و تصویر منفی‌ای از او ارائه داده‌اند. ماکسیموس حدود سال ۳۱۰ میلادی متولد شد و برخی منابع افسوس را زادگاه او می‌دانند، اگرچه برخی محققان آن را زیر سوال برده‌اند. او دو برادر داشت: کلودینوس که فیلسوف شد و نیفی‌دیانوس که به عنوان منشی امپراتور ژولیان خدمت می‌کرد. ماکسیموس شاگرد هیریوس بود و حدود سال‌های ۳۳۵–۳۵۰ میلادی در پرگامون نزد ایدسیوس تحصیل کرد. او با کریسانتیوس، یوسفوس میندوس و پریسکوس هم‌درس بود و در آن دوران برخی نوپلاطونی‌ها به تمرین تئوریک می‌پرداختند. حدود سال ۳۵۰، ماکسیموس به افسوس بازگشت و به تدریس فلسفه مشغول شد. حتی برخی مسیحیان در آموزش‌های او شرکت می‌کردند. در سال ۳۵۱، ژولیان که بعداً امپراتور شد، تحت تأثیر ماکسیموس قرار گرفت و در افسوس نزد او آموزش دید. بعد از رسیدن ژولیان به قدرت، ماکسیموس همراه او به قسطنطنیه رفت و مشاور فلسفی و دینی او شد، اگرچه نفوذ سیاسی مستقیمی نداشت. بعد از مرگ ژولیان، با وجود اینکه ابتدا تحت حمایت امپراتور جوویان قرار داشت، دشمنانش او را متهم کردند، زندانی و شکنجه شد و اموالش مصادره گردید. او در نهایت با اتهام جعلی مشارکت در پیشگویی مرگ امپراتور والنس، در سال ۳۷۲ میلادی اعدام شد. ماکسیموس چندین اثر نوشت، از جمله کتاب «درباره ابتکارات»؛ اثری در زمینه نجوم که تا امروز باقی مانده است. همچنین او چندین نوشته دیگر داشته است، از جمله: «درباره تناقض‌های حل‌ناشدنی»، «درباره پیش‌گویی‌ها»، «درباره اعداد» و یک شرح بر برخی آثار ارسطو. از میان نوشته‌های او، دو شرح دیگر که امروزه از دست رفته‌اند، در منابع دیگر ذکر شده‌اند؛ یکی شرحی بر کتاب «مقولات» ارسطو که تنها پاره‌ای از آن به‌جا مانده است، و دیگری شرحی بر کتاب «آنالوطیقای پیشین» که «تمستیوس» در پاسخ به آن اثری نوشته است. گزارش شده است که ماکسیموس در منطق، با دیدگاه‌های اوسیبیوس، یامبلیخوس و فرفریوس هم‌نظر بوده و کمال و تمامیت شکل دوم و سوم قیاس منطقی را تأیید می‌کرده است.