قاضی دمشقی
لغت نامه دهخدا
قاضی دمشقی. [ دِ م َ ] ( اِخ ) محمدبن عبدالرحمن بن عمربن احمد شافعی قزوینی، معروف به خطیب دمشقی و مکنی به ابوالمعالی و ملقب به جلال الدین. از اکابر و فحول علمای اهل سنت است که در کمتر از 20 سالگی به قضاء آناطولی از بلاد رومیه منصوب گشت پس به دمشق و شام رفته و اصول و معانی و بیان و فنون ادب را فراگرفت و خطیب جامع گردید، و عاقبت به مقام قضاء بلاد شام ارتقاء یافت و سپس از طرف ملک ناصر ایوبی حکمران مصر به قضاء بلاد مصر نصب شد و اموال اوقاف را به محتاجان و فقیران مختلف صرف کرد و از این رو نزد همه طبقات مختلف عزت و شرافت بی نهایت یافت و عاقبت باز قضاء شام بدو تفویض شد. وی به سال 739 هَ. ق. در 23 سالگی در دمشق وفات یافت. تألیفاتی دارد. او راست: 1- الایضاح فی فنون الافصاح یا فی المعانی و البیان یا فی علوم البلاغةکه از تلخیص المفتاح او مبسوطتر و به منزله شرح آن است. این کتاب در قاهره در حاشیه مختصر تفتازانی چاپ شده است. 2- تلخیص المفتاح. در این کتاب قسم سوم مفتاح العلوم سکاکی را که در سه فن معانی و بیان و بدیع است ملخص و مرتب و مهذب نموده و محل توجه فحول ومرجع استفاده عامه قرار گرفته است و جلال الدین سیوطی آن را به نظم درآورده و ملاسعد تفتازانی مختصر و مطول معروف را در شرح آن نوشته است و این کتاب تلخیص بارها در بیروت و استانبول و کلکته چاپ شده و با دو شرح مذکور نیز بارها در ایران و غیر ایران به طبع رسیده است. باری وی را به مناسبت موطن اصلی او ( قزوین )،خطیب قزوینی گفته اند و به ملاحظه بعضی از ادوار زندگانیش خطیب مصری نیز گویند، لیکن به خطیب دمشقی مشهور است. ( هدیة الاحباب ص 132 ) ( المنصف ) ( معجم المطبوعات ستون 1508 ) ( روضات الجنات ص 79 ) ( 742 و لغات تاریخیةو جغرافیة ج 3 ص 206 ) ( ریحانة الادب ج 1 ص 399 و 400 ).
فرهنگ فارسی
محمد بن عبدالرحمن بن عمر بن احمد شافعی قزوینی معروف به خطیب دمشقی و مکنی به ابوالمعالی و ملقب به جمال الدین از اکابر و فحول علمای اهل سنت است.
جمله سازی با قاضی دمشقی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در دورانهای مختلف تاریخی، هر قاضی دمشقی مسئولیت سنگینی برای اجرای عدالت و حفظ نظم در شهر بسیار باستانی و مهم دمشق بر عهده داشته است.
💡 بر اساس اسناد قدیمی، آن قاضی دمشقی که در میان مردم محبوب بود، همواره سعی میکرد با بیطرفی کامل در میان اختلافات محلی میان شهروندان میانجیگری کند.
💡 بسیاری از تاریخنگاران درباره نحوه عملکرد و میزان نفوذ سیاسی آن قاضی دمشقی در دربار حاکمان محلی در قرون گذشته تحقیقات گستردهای انجام دادهاند.