فاعیس

واژه «فاعیس» در متون طب سنتی و منابع لغوی قدیم به نامی برای گیاه «مرزنجوش» اشاره دارد و در واقع یکی از نام‌های کمتر رایج و قدیمی این گیاه دارویی به شمار می‌رود که در منابعی مانند فهرست مخزن‌الادویه ثبت شده است. مرزنجوش یا مرزنگوش گیاهی معطر از خانواده نعناعیان است که در مناطق مختلف گرم و معتدل رشد می‌کند و از گذشته‌های دور به دلیل بوی خوش و خواص درمانی گسترده مورد توجه پزشکان و حکمای طب سنتی بوده است. این گیاه دارای برگ‌هایی بیضی شکل، گل‌هایی کوچک و سفید یا مایل به صورتی و عطری نافذ و دلپذیر است که آن را در میان گیاهان دارویی متمایز می‌کند. در منابع طب سنتی، مرزنجوش گیاهی با طبع گرم و خشک معرفی شده که برای تقویت معده، بهبود عملکرد گوارش، رفع نفخ و درمان برخی دردهای عصبی و ریوی کاربرد داشته است. همچنین از آن برای تسکین سردرد، بهبود مشکلات تنفسی، کاهش اسپاسم‌ها و حتی تقویت قوای عمومی بدن استفاده می‌شده است و به همین دلیل جایگاه مهمی در داروهای گیاهی داشته است. از نظر کاربرد دارویی، برگ‌ها و سرشاخه‌های گلدار این گیاه مورد استفاده قرار می‌گیرد و از آن اسانس‌هایی استخراج می‌شود که در صنایع دارویی و حتی در تولید عطر و صابون نیز کاربرد دارند. در برخی متون کهن، مرزنجوش با نام‌های متعدد دیگری نیز شناخته شده که نشان‌دهنده گستردگی استفاده و اهمیت آن در فرهنگ‌های مختلف است.