دماسنج جیوهای ابزاری است برای اندازهگیری دما که از جیوه مایع برای نمایش میزان حرارت استفاده میکند. این دماسنج شامل لوله شیشهای باریک است که درون آن مقداری جیوه قرار دارد. وقتی دما بالا میرود، جیوه منبسط شده و در لوله بالا میرود و وقتی دما کاهش مییابد، جیوه منقبض شده و پایین میآید. دماسنجهای جیوهای معمولاً دارای مقیاس درجهبندی شده هستند تا دما به واحدهای سانتیگراد یا فارنهایت خوانده شود. این ابزار به دلیل دقت بالا و پاسخ سریع به تغییرات دما در آزمایشگاهها و محیطهای علمی کاربرد دارد. با این حال، جیوه مادهای سمی و خطرناک است و شکستن دماسنج میتواند سلامت انسان و محیط را تهدید کند. دماسنجهای جیوهای در پزشکی، هواشناسی و فیزیک مورد استفاده قرار میگیرند. از مزایای آن میتوان به پایداری، دقت و قابلیت استفاده طولانیمدت اشاره کرد.
دماسنج جیوه ای
فرهنگستان زبان و ادب
{mercury thermometer} [علوم جَوّ] نوعی دماسنج مایعی شیشه ای یا مایعی فلزی که مایع درون آن جیوه است
دانشنامه عمومی
دماسنج جیوه ای درون شیشه، توسط فیزیکدان دانیل گابریل فارنهایت در آمستردام اختراع شد ( ۱۷۱۴ ). این دماسنج شامل یک حباب حاوی جیوه در اتصال با یک لولهٔ شیشه ای باریک است. حجم لوله شیشه ای بسیار کمتر از حجم حباب، ساخته می شود. حجم جیوه به آرامی با دما تغییر می کند و این تغییر، ستون باریکی از جیوه را درون لوله به حرکت درمی آورد. فضای خالی بالای جیوه درون لوله ممکن است از گاز نیتروژن پر شود یا اینکه یک خلأ جزئی باشد.
دماسنج جیوه ای می تواند گستره دمایی بین 39 - تا 357 درجه سلسیوس را اندازه گیری کند. حداکثر دمای قابل اندازه گیری می تواند افزایش یابد. وجود نیتروژن در بالای جیوه باعث افزایش فشار سطح جیوه و در نتیجه افزایش نقطه جوش آن می شود. در این شرایط گستره دماسنجی می تواند تا ۸۰۰ درجه سلسیوس افزایش یابد.
