تکذاب
تکذیبکننده یا تکذاب صفتی است عربی که در زبان فارسی بهصورت صفت فاعلی و بهمعنای دروغگو به کار میرود. این واژه از ریشه کَذَبَ به معنای دروغ گفتن مشتق شده و با افزودن پیشوند «تَـ» بر وزن تَفعَّل بیانگر کسی است که به دروغگویی میپردازد یا سخنان ناراست میگوید. در منابع لغتشناسی کهن مانند منتهیالارب و ناظمالاطباء نیز این واژه با همین معنا ثبت و تأیید شده است.
در کاربرد ادبی و رسمی، این واژه اغلب برای توصیف افرادی به کار میرود که بهطور مکرر یا عمدی به گفتن سخنان غیرواقعی میپردازند و از این طریق به اعتبار گفتار و کردارشان لطمه وارد میشود. همچنین در متون اخلاقی و دینی، تکذاب گاه در اشاره به کسانی استفاده میشود که حقایق آشکار را انکار میکنند یا با وجود آگاهی از واقعیت، به تحریف آن اقدام میورزند.
با توجه به اهمیت صحت گفتار و اعتماد در روابط زبانی و اجتماعی، کاربرد واژههایی مانند تکذاب در متون رسمی، حقوقی و اخلاقی میتواند بیانگر محکومیت دروغ و ترویج صداقت باشد. این واژه با حفظ ساختار اصلی خود در زبان عربی، در فارسی بیشتر در قالب متون نوشتاری و ادبی دیده میشود و در گویش عامیانه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.
مترادفها
دروغگو، دروغباف
متضادها
راستگویی، تصدیق، حقیقت
لغت نامه دهخدا
تکذاب. [ ت ِ ک ِذْذا ] ( ع ص ) دروغگوی. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ).
جمله سازی با تکذاب
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در برخی متون قدیمی ادبی، از واژه تکذاب برای توصیف افرادی استفاده شده است که همواره از حقیقت دوری کرده و به دروغ متمایل هستند.
💡 اگر کسی در برابر حقیقت ایستادگی نکند و با رویکردی تکذاب در برابر شواهد موجود عمل کند، در نهایت اعتبار و اعتماد خود را از دست خواهد داد.
💡 برخی مفسران معتقدند که ویژگی تکذاب بودن یکی از نشانههای اخلاقی منفی است که میتواند منجر به انحراف کامل شخصیت فرد از مسیر درست شود.