بیهشیه

واژه بیهشیه نام یک فرقه مذهبی - کلامی در تاریخ اسلام است و به گروهی از خوارج اطلاق می‌شود که پیروان بیهَش (بیهس) بن الهیصم بن جابر بوده‌اند. بیهشیه اعتقاد داشتند که ایمان تنها گفتن زبانی نیست، بلکه شامل اقرار، شناخت خداوند و آگاهی از پیام آورده‌شده توسط پیامبر می‌شود. از دید آنان، کسی که در مسائل دینی دچار تردید باشد و حلال و حرام را نشناسد، کافر محسوب می‌شود. با این حال، آنان می‌گفتند تا زمانی که فردی نزد امام برده نشود و حد شرعی بر او جاری نگردد، نمی‌توان حکم قطعی کفر بر او داد و چنین فردی هنوز مشمول آمرزش است. بیهشيه باور داشتند که حرام واقعی تنها همان چیزی است که در آیه قرآن صراحتاً ذکر شده و به آیه «قُل لا أجدُ فیما أوحیَ إلیَّ محرَّماً…» استناد می‌کردند. از عقاید خاص این فرقه آن بود که اگر امام کافر شود، پیروان و رعایای او نیز کافر می‌شوند، چه امام حضور داشته باشد و چه غایب باشد. آنها همچنین معتقد بودند که کودکان در ایمان و کفر تابع پدران خود هستند و وضعیت اعتقادی مستقل ندارند. بیهشیه میان مستی ناشی از شراب حلال و مستی حاصل از شراب حرام تفاوت قائل بودند و می‌گفتند گفتار و کردار مست حاصل از شراب حلال بخشوده است، اما مستی ناشی از شراب حرام موجب کفر می‌شود. در مجموع، بیهشیه از نظر اعتقادی با فرقه قدریه در این باور مشترک بودند که افعال انسان به خود او نسبت داده می‌شود و انسان در اعمالش اختیار دارد.