ام کلثوم روغنى قزوینى

ام‌کلثوم روغنی قزوینی از بانوان عالم و از چهره‌های علمی و دینی برجسته در دوره قاجار به شمار می‌رود که در منابع رجالی و تراجم به عنوان مجتهد و محدث معرفی شده است. او دختر شیخ کریم روغنی، از فضلا و مدرسان شناخته‌شده شهر قزوین بود و در محیطی علمی و دینی پرورش یافت. وی علوم اسلامی را در مدارس و محافل علمی قزوین، به‌ویژه در مدرسه صالحیه، از علمای برجسته آن زمان فراگرفت. ام‌کلثوم سپس در درس‌های فقه و اصول، از جمله در محضر شیخ محمد صالح برغانی و شهید ثالث، به تکمیل تحصیلات خود پرداخت. او علاوه بر اساتید نامدار، از محضر پدر خود نیز بهره علمی برد و بدین ترتیب در علوم دینی به مرتبه‌ای قابل توجه رسید. در ادامه زندگی، همراه خانواده به شهرهای کربلا و نجف مهاجرت کرد و در آن مراکز علمی نیز در درس علمای بزرگ حضور یافت. این مهاجرت زمینه آشنایی او با فضای علمی گسترده‌تر جهان تشیع را فراهم کرد و بر جایگاه علمی او افزود. وی با شیخ ابراهیم زنجانی ازدواج کرد و از این پیوند خانوادگی چهار فرزند داشت که همگی در زمره علما و فضلا قرار گرفتند. زندگی علمی و خانوادگی او نشان‌دهنده استمرار سنت علمی در خاندانش و نقش مؤثر زنان در حوزه‌های دینی آن دوره است. ام‌کلثوم روغنی قزوینی در سال ۱۳۲۰ هجری قمری درگذشت و به عنوان یکی از بانوان عالمه در تاریخ علمای شیعه شناخته می‌شود.