ارته وازد اول

«ارته‌وازد اول» (Artavasdes I) نام یکی از فرمانروایان و امرای ناحیه آتروپاتکان در ایران باستان است که در منابع تاریخی به عنوان یکی از چهره‌های سیاسی دوره پیش از میلاد معرفی شده است. این شخصیت در سرزمین آتروپاتکان که بخش‌هایی از آذربایجان باستان را در بر می‌گرفت، حکومت یا امارت داشته است. بر اساس گزارش‌های تاریخی، دوران فعالیت و حیات او به سده نخست پیش از میلاد بازمی‌گردد. در منابعی مانند ایران باستان و لغت‌نامه‌های تاریخی، تاریخ درگذشت او حدود سال ۲۰ پیش از میلاد ذکر شده است. نام «ارته‌وازد» ریشه‌ای اوستایی دارد و از نام‌های رایج در میان شاهان و فرمانروایان ایران و ارمنستان باستان بوده است. از نظر معنایی، این نام در برخی تحلیل‌های زبان‌شناختی به مفاهیمی مرتبط با پایداری، راستی و استواری نسبت داده می‌شود. او در ساختار سیاسی منطقه آتروپاتکان نقش یک حاکم محلی یا امیر وابسته به نظام‌های بزرگ‌تر آن دوره را داشته است. اطلاعات موجود درباره او محدود به گزارش‌های تاریخی و منابع لغوی است و جزئیات گسترده‌ای از زندگی او در دست نیست. با این حال، ذکر نام او در متون تاریخی نشان‌دهنده اهمیت سیاسی این ناحیه در دوران ایران باستان است. در نتیجه، ارته‌وازد اول یکی از فرمانروایان کهن آتروپاتکان بود که نامش در تاریخ به عنوان حاکمی از دوره پیش از میلاد ثبت شده است.