ابومحمد ابن فصیح

[ویکی فقه] اِبْن ِ فَصیح، ابومحمد عبدالله بن احمد، ملقب به جلال الدین (۷۰۲- ۷۴۵ق /۱۳۰۳-۱۳۴۴م )، ادیب، نحوی و فقیه حنفی بود.
از نسبت همدانی وی چنین برمی آید که اصل و نسبش ایرانی است. وی در کوفه پرورش یافت، اما دوران جوانی خویش را در بغداد گذراند و از کسانی چون ابن دوالیبی و علی بن عبدالصمد بن ابی الجیش حدیث شنید، سپس به همراه پدرش به دمشق رفت و در آن جا نیز نزد دانشمندانی چون جزری و ذهبی به فراگیری حدیث پرداخت. سعید بن عبدالله دهلی از شاگردان او بوده و از وی روایت کرده است.
قدرت علمی
ابن حجر مهارت وی را در نظم و نثر ستوده و چنانکه از عناوین برخی از آثار او پیداست، در علم قرائات نیز مهارت داشته است.
آثار
۱. عمدة القراء و عدة الاقراء فی الفرق بین ظاءات القرآن وضاداته، قصیده ای است مرکب از ۲۷ بیت به همراه شرح آن ها.وی در ابیات نخستین قصیده، واژه هایی از قرآن را که حرف ظا در آن ها به کار رفته، آورده است و در ادبیات بعدی به برخی الفاظ مشابهی که در قرآن به کار رفته و تنها در ظا و ضاد اختلاف دارند و اغلب با هم اشتباه می شوند، پرداخته است. نسخه های این اثر در کتابخانه های مختلف از جمله دارالکتب مصر، اوقاف بغداد، برلین، دانشگاه پرینستون و ظاهریه موجود است. ۲. مستحسن الطرائق فی نظم کنز الدقائق.از این اثر تنها یک نسخه در ازهریه موجود است. به گزارش برخی منابع کهن وی دو قصیده نیز در مدح رسول اکرم (ص ) و نیز قصیده ای با عنوان عقد الدر فی عقدالحر داشته که از هیچ یک از آن ها اثری بر جای نمانده است.