اصل محرز

[ویکی فقه] اصل محرز به اصل مبیّن وظیفه عملی با تنزیل شک و احتمال منزله یقین اطلاق می شود.
اصل محرز، مقابل اصل غیر محرز می باشد و به معنای اصلی است که مؤدای آن، بیان وظیفه عملی مکلف بوده و به واقع نظر دارد و خود اصل یا احتمال که مقوِّم اصل است را نازل منزله و جانشین یقین قرار می دهد؛ یعنی وظیفه عملی مکلف را با نظر به عالم واقع تعیین می نماید؛ بنابراین، به یکی از دو طرف شک، با این فرض که واقع می باشد، عمل می شود، مانند: اصل استصحاب که در آن، حالت شک در بقا، از روی تعبد، به منزله یقین به بقا در نظر گرفته می شود.
توضیخ
اصل محرز و اصل تنزیلی - که یکی از دو قسم اصل غیر محرز است و میرزای نائینی آن را قسم سومی در مقابل اصل محرز و اصل عملی محض دانسته-، هر دو مقابل اصل عملی، مورد بحث قرار می گیرند که در آن فقط وظیفه عملی به لسان انشای حکم جعل می شود و هیچ نظری به واقع ندارد، اما در اصل محرز و اصل تنزیلی نظر به واقع نیز هست، با این تفاوت که اصل تنزیلی به لسان تنزیل حکم ظاهری به منزله حکم واقعی می باشد، مثل: اصالت حل که در آن، مشکوک الحلیه جانشین حلال واقعی می گردد، و در اصل محرز، اصل احتمال، جانشین یقین گردیده و برای آن جعل طریقیت می شود، مثل: اصل استصحاب.
نکته
تعریف دیگری از سوی شهید صدر برای اصل محرز ارایه شده که با مبانی وی نیز سازگار است؛ به این بیان که هرگاه در جعل حکم ظاهری، اهمیت محتمل لحاظ شود، آن اصل عملی است و هرگاه اهمیت محتمل و احتمال هر دو لحاظ شود آن اصل محرز است، مانند: قاعده فراغ.
عناوین مرتبط
...

💡 «از سازمان تربیت بدنی به عنوان متولی ورزش کشور خواهان دقت نظر در روند پروسهٔ قانونی تأیید صلاحیت افرادی که عهده‌دار مسوولیت فدراسیون‌ها، از جمله برخی فدراسیون‌های رزمی می‌شوند، هستیم تا صلاحیت کامل فنی و خصوصاً تحصیلی این افراد برای همگان محرز باشد، تا شاهد حضور متخصص نماها در رأس این مسؤولیت‌ها نباشیم.»

💡 بر مقلد لازم است جز از كسى كه او را از لحاظ جامعيت شرائط، شناسائى كرده و يا به ظنو گمان قوى به علم و فقاهت او بگونه اى آگاهى يافته - كه شايستگى وى براىصدور فتوى و عدالتش بر او مسلم و محرز گرديده است - از فرد ديگرى تقليد نكند. واگر نتواند (با چنين شرائطى ) به علم و اهليت او آگاه شود بر وى لازم است براى كسباطلاع از دو راه، تحقيق و تفحص كند تا يكى از دو امر براى او فراهم گردد:

💡 صدور مجوز پیش از انتشار نتایج تحقیقات فاز سوم منجر به انتقاداتی به واکسن روسی از طرف برخی از جمله مینو محرز، مدیر پروژه ساخت واکسن کرونا در ایران، بهرام پارسایی، از نمایندگان دوره دهم مجلس شورای اسلامی، حسین‌علی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یازدهم، سازمان نظام پزشکی ایران

💡 کاووس پس از شنیدن سخنان سودابه، در این اندیشه بود که سیاوش را به کیفر گناه بکُشد، اما نخست طبق عادت باستان، آزمایشی لازم بود تا گناهش محرز گردد. نخست، جامه و دست سودابه را بویید و در آن رایحهٔ مُشک و گلاب و شراب یافت ولی از سر و روی سیاوش، بویی به مشامش نرسید. پس دانست که سودابه بیراه سخن گفته‌است و پسرش سیاوش بی‌گناه است:

💡 و در همان كتاب به سند خود از ابراهيم بن محرز روايت كرده كه گفت من نزد امام ابى جعفر(عليه السلام ) حاضر بودم، كه شخصى از آن جناب پرسيد: مردى به همسرش مىگويد: اختيارت با خودت حضرت فرمود: چگونه ممكن است اختيارش با خودش باشد، بااينكه خداى تعالى اختيار او را به دست شوهرش داده، و فرموده:(الرجال قوامون على النساء)، نه اين سخن هيچ ارزش و اعتبارى ندارد.