دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] شرح تبصره علامه حلی (ره). «شرح تبصرة المتعلمین»، اثر علی محمدی خراسانی، شرحی است فارسی بر تبصره ی مرحوم علامه حلّی(ره) که به بیان احکام شرعی در قالب پنجاه و سه باب فقهی پرداخته است. این شرح، در سال 1411ق، برای استفاده عموم مؤمنین تألیف گردیده است. نوع شرح، به قول خود مؤلف، شرحی کوتاه همراه با بیان تعاریف عناوین و گاهی ذکر اقوال و امثله عند اللزوم در بعض مسائل می باشد.
کتاب، دارای دو جلد می باشد که حدود یازده کتاب آن در جلد اول و چهل و دو کتاب آن در جلد دوم قرار گرفته است و ما اشاره ای اجمالی به برخی از ابواب آن خواهیم نمود، لکن چون امکان بررسی تمام این ابواب، در این مجال، وجود ندارد، فلذا اسامی آنها را در این قسمت یادآوری می نماییم: جلد اول، حاوی ابواب طهارت، صلات، زکات، خمس، صوم، اعتکاف، حج، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، متاجر و شفعة می باشد. در جلد دوم، ابواب اجارة، مزارعة و مساقات، جعالة، سبق و رمایة، شرکت، مضاربة، ودیعة، عاریة، لقطة، غصب، احیاء موات، دین، رهن، حجر، ضمان، حوالة، کفالت، صلح، اقرار، وکالت، هبة، وقف و ملحقات آن، وصایا، نکاح، طلاق، ظهار، ایلاء، لعان، عتق، ایمان و قسم ها، کفارات، صید و ذباحة، اطعمة و اشربة یا خوردنی ها و آشامیدنی ها در اسلام، میراث، قضاوت، شهادات، حدود، قصاص و دیات بیان شده است.
کتاب طهارت: اولین کتاب مورد بحث، طهارت است که دارای باب پنج می باشد: اولین باب، مربوط به احکام آب هاست. ماتن آب ها را به مطلق و مضاف تقسیم کرده، می فرماید: آب مطلق، دارای شش قسم می باشد که هر کدام برای خود احکام جداگانه ای دارند. این اقسام، عبارتند از: آب جاری، آب باران، آب حمام، آب راکد، آب چاه و اسئار حیوان.
شارح می گوید: کتاب طهارت، اولین کتاب فقهی است که از اهمیت فراوانی برخوردار است و طهارت شرط قبولی بسیاری از عبادات به شمار می رود. طهارت در لغت به معنی پاکی و پاکیزگی آمده، چه پاکیزگی ظاهری و چه پاکیزگی باطنی که پاک نمودن درون، از گناهان و اخلاق رذیله می باشد. همان گونه که پاکیزه کردن ظاهر، گاهی واجب بوده و شرط قبولی اعمال است، پاکیزگی باطن نیز از اوجب واجبات به شمار آمده، بلکه اساس دین است.
آب جاری که اولین بحث این بخش می باشد، تعریفی دارد که شامل آبی که از منبعی می جوشد، مانند آب چشمه ها و قتات ها و یا دارای منبعی خاص نمی باشد، مانند آب حوض یا استخری که آب فراوانی دارد و راهی برایش باز شده و در روی زمین جاری شده است، می گردد. عدم تنجس این آب به شرط آن که اوصاف ثلاثه اش تغییر نکند، از مهم ترین ویژگی های آن است.
[ویکی نور] شرح تبصره علامه حلی(ره). شرح تبصرة المتعلمین، اثر علی محمدی خراسانی، شرحی است فارسی بر تبصره ی مرحوم علامه حلّی(ره) که به بیان احکام شرعی در قالب پنجاه و سه باب فقهی پرداخته است. این شرح، در سال 1411ق، برای استفاده عموم مؤمنین تألیف گردیده است. نوع شرح، به قول خود مؤلف، شرحی کوتاه همراه با بیان تعاریف عناوین و گاهی ذکر اقوال و امثله عند اللزوم در بعض مسائل می باشد.
کتاب، دارای دو جلد می باشد که حدود یازده کتاب آن در جلد اول و چهل و دو کتاب آن در جلد دوم قرار گرفته است و ما اشاره ای اجمالی به برخی از ابواب آن خواهیم نمود، لکن چون امکان بررسی تمام این ابواب، در این مجال، وجود ندارد، فلذا اسامی آنها را در این قسمت یادآوری می نماییم: جلد اول، حاوی ابواب طهارت، صلات، زکات، خمس، صوم، اعتکاف، حج، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، متاجر و شفعة می باشد. در جلد دوم، ابواب اجارة، مزارعة و مساقات، جعالة، سبق و رمایة، شرکت، مضاربة، ودیعة، عاریة، لقطة، غصب، احیاء موات، دین، رهن، حجر، ضمان، حوالة، کفالت، صلح، اقرار، وکالت، هبة، وقف و ملحقات آن، وصایا، نکاح، طلاق، ظهار، ایلاء، لعان، عتق، ایمان و قسم ها، کفارات، صید و ذباحة، اطعمة و اشربة یا خوردنی ها و آشامیدنی ها در اسلام، میراث، قضاوت، شهادات، حدود، قصاص و دیات بیان شده است.
کتاب طهارت: اولین کتاب مورد بحث، طهارت است که دارای باب پنج می باشد: اولین باب، مربوط به احکام آب هاست. ماتن آب ها را به مطلق و مضاف تقسیم کرده، می فرماید: آب مطلق، دارای شش قسم می باشد که هر کدام برای خود احکام جداگانه ای دارند. این اقسام، عبارتند از: آب جاری، آب باران، آب حمام، آب راکد، آب چاه و اسئار حیوان.
شارح می گوید: کتاب طهارت، اولین کتاب فقهی است که از اهمیت فراوانی برخوردار است و طهارت شرط قبولی بسیاری از عبادات به شمار می رود. طهارت در لغت به معنی پاکی و پاکیزگی آمده، چه پاکیزگی ظاهری و چه پاکیزگی باطنی که پاک نمودن درون، از گناهان و اخلاق رذیله می باشد. همان گونه که پاکیزه کردن ظاهر، گاهی واجب بوده و شرط قبولی اعمال است، پاکیزگی باطن نیز از اوجب واجبات به شمار آمده، بلکه اساس دین است.
آب جاری که اولین بحث این بخش می باشد، تعریفی دارد که شامل آبی که از منبعی می جوشد، مانند آب چشمه ها و قتات ها و یا دارای منبعی خاص نمی باشد، مانند آب حوض یا استخری که آب فراوانی دارد و راهی برایش باز شده و در روی زمین جاری شده است، می گردد. عدم تنجس این آب به شرط آن که اوصاف ثلاثه اش تغییر نکند، از مهم ترین ویژگی های آن است.
