تیر درگاهی

💡 زهی مسخّر حُکمت ز ماه تا ماهی شه ستاره سپاه و سپهر درگاهی

💡 در بخش شمالی منازل مسکونی بقایای از یک سیستم آبرسانی شامل مسیر آب (تنبوشه‌ای)، حوض انبار و برکه می‌باشد که درگاهی‌های اصلی منازل مسکونی به این فضا منتهی می‌شود.

💡 چه بگشاید ز خلق سفله صائب، ما و درگاهی که هر موری سلیمان می شود از سفره جودش

💡 فقیرم، غیر آن درگاه، درگاهی نمی‌دانم! غریبم، غیر راه کوی او، راهی نمی‌دانم؟!

💡 درگاه‌ها (پورتها) مانند درهایی هستند که سرور از طریق آن‌ها خدماتش را ارائه می‌دهد. اگر درگاهی مسدود شود تمام خدماتی که از طریق آن درگاه ارائه می‌شده، غیرقابل دسترس می‌شود.

💡 از این دوره سلاطین سلجوقی بنا بر سنتی که گذارده شد، سرپرستی امور شاهزادگان را به فرماندهان نظامی کاردان و مقرب که غالباً از غلامان درگاهی سابق بودند واگذار می‌کردند و به ایشان اتابک می‌گفتند.

💡 معمار با دقت بسیار زیاد، تیر درگاهی چوبی را بر روی ستون‌های سنگی قرار داد تا ورودی اصلی بنا مستحکم و زیبا شود.

💡 در خانه‌های قدیمی روستایی، معمولاً از یک تیر درگاهی بزرگ و منبت‌کاری شده برای تزئین بخش اصلی ورودی ساختمان استفاده می‌کردند.

💡 هنگام بازسازی ساختمان‌های تاریخی، باید بسیار مراقب بود که به تیر درگاهی اصلی آسیب نرسد تا ساختار سقف دچار مشکل نشود.