دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تفاسیر قرن چهاردهم هشتاد و هفت عنوان می باشد؛ از جمله آنان تفسیر میرزا محمد تنکابنی، میرزاحسن اصفهانی، سیدعبدالحسین شرف الدین، شیخ محمدباقر کمره ای، سلطان محمد گنابادی، سید هبة الدین شهرستانی، شهید مطهری، سید مصطفی خمینی و... می باشد.
آیات الوصول الی علم الاصول از سید معزالدین مهدی یا محمد مهدی (۱۲۲۲ - ۱۳۰۰ ق) فرزند سیدحسن حسینی قزوینی حلی، از علما و فقهای امامیه، از شاگردان شیخ مرتضی انصاری و میرزای شیرازی.تفسیر مورد بحث در نوع خود کم نظیر است.مؤلف مطالب اصولیه از مباحث الفاظ و ادله عقلیه را با آیات قرآن کریم تطبیق نموده و برای هر مطلبی به یکی از آیات قرآن مجید استشهاد کرده است.و نیز تفسیر آیات قرآن را با علم اصول آمیخته است. نسخه اصل به خط مؤلف در کتابخانه آل قزوینی در حله موجود است.سید معزالدین علاوه بر کتاب آیات المتوسمین در حکمت الهی تفسیرهای زیر را نیز تالیف نموده است:۱) تفسیر سورة الاخلاص، در بیان و تفسیر آیات سوره اخلاص که با بهره گیری از روایات ائمه معصومین (علیهم السّلام) بحث و تاویل نموده است.۲) تفسیر سورة القدر، به همان سبک و به شیوه کلامی آیات سوره را بحث کرده است.۳) تفسیر سورة الفاتحة، با بهره از احادیث به تفسیر آیات سوره پرداخته است.
لؤلؤة البحرین
لؤلؤة البحریناثر شیخ محسن (م ح ۱۳۰۰ ق) فرزند شیخ محمد رفیع رشتی قزوینی متخلص به عاصی، از علما و فقهای حوزه قزوین. این تفسیر در یک مجلد به زبان عربی و شیوه کلامی و استدلالی شامل بخشی از قرآن کریم می باشد مؤلف این اثر را به تفسیر آیة الکرسی و سورة القدر اختصاص داده و با بهره گیری از روایات و احادیث خاندان عصمت و نبوت (علیهم السّلام) به تفسیر و تاویل آیات پرداخته است. اهداء کتاب به ناصرالدین شاه قاجار است.نسخه عصر مؤلف نزد کاتب این سطور در قزوین موجود می باشد.شیخ محسن قزوینی تفسیر دیگری به نام مستطرفات المقال فی تفسیر سورة الزلزال، در یک مجلد به زبان عربی و به شیوه کلامی و استدلالی دارد که در آن سوره الزلزال را با رعایت نکات ادبی و فلسفی به درخواست عده ای از فضلا تالیف نموده است.در مقدمه آن می گوید که این رساله بعد از ۱۲۳ رساله تالیف شده او در ۱۲۶۷ ق در قریه ابراهیم آباد قزوین خاتمه یافته است.نسخه اصل این تفسیر به خط مؤلف در کتابخانه آیت الله مرعشی (شماره ۲۶۹۵) محفوظ است.
مفصل البیان فی علم القرآن
مفصل البیان فی علم القرآن از شیخ ملا آقا محمد (۱۲۲۵ - ۱۳۰۰ ق) معروف به تهرانی ساوجبلاغی، حکیم متاله از علمای عصر خویش است.تفسیر مورد بحث ترجمه و شرح مفصل فارسی است در ده مجلد بر تفسیر مجمع البیان لعلوم القرآن ابوعلی طبرسی (م ۵۴۸ ق) که مفسر هنگام ترجمه فارسی اضافاتی به آن الحاق نموده است.وی در مقدمه می گوید: در ثلث آخر عمر چنان میل قلبی بهم رسانیدم که این کتاب مبارک میمون را که موسوم است به مجمع البیان در تفسیر کلام ملک علام که شیخ المشایخ طبرسی (رحمة الله علیه) به عربی تفسیر نموده بوده که افصح و ابلغ تفاسیر است از بابت نزول و نظم و قرائت و لغت و اعراب و معنی جامع بود به لغت پارسی شرح نمایم بلکه بعضی که عوام الناس اند از لغت عربی عاری اند فی الجمله تمتعی بردارند به تاریخ ۱۲۹۴ از اول تا جزو شانزدهم آن را به قدرالقوة شرح پارسی نوشتم و از سوره یس تا خاتمه قل اعوذ برب الناس امید از حضرت و این کتاب موسوم نمودم به مفصل البیان فی علم القرآن تم فی غرة شهر جمادی الثانی سنه ۱۲۹۴.سه مجلد اصل به خط مؤلف از مخطوطات اهدائی آقای مشکاة به دانشگاه تهران به شماره ۳۹ و ۴۰ و ۴۱ موجود است.
تفسیر بهائی
...