دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اکثریت منافقان (قرآن). بیش تر منافقان از رفتن به جهاد سستی می کردند و از فرمان پیامبر صلی الله علیه و آله سرپیچی می کردند.
قد یعلم الله المعوقین منکم والقائلین لاخونهم هلم الینا ولایاتون الباس الا قلیلا.( خداوند کسانی که مردم را از جنگ باز می داشتند و کسانی را که به برادران خود می گفتند: «بسوی ما بیایید (و خود را از معرکه بیرون کشید)» بخوبی می شناسد؛ و آنها (مردمی ضعیفند و) جز اندکی پیکار نمی کنند!) کلمه" معوقین" اسم فاعل از تعویق است که به معنای منصرف کردن و تاخیر انداختن است، و کلمه" هلم" اسم فعلی است که معنای" بیا" را می دهد، و چون اسم فعل است تثنیه و جمع ندارد، این البته در لغت حجاز چنین است، و کلمه" باس" به معنای شدت و جنگ و کلمه" اشحة" جمع شحیح است، که به معنای بخیل است، و جمله" کالذی یغشی علیه من الموت" به معنای کسی است که غشوه مرگ او را گرفته باشد، و در نتیجه مشاعر خود را از دست داده و چشمانش در حدقه بگردش درآمده باشد، و کلمه" سلق"- به فتحه سین و سکون لام- به معنای زدن و طعنه است. و معنای دو آیه این است که: خدا می شناسد آن کسان از شما را که مردم را از شرکت در جهاد بازمی دارند، و آن منافقینی را که از شرکت مسلمانان در جهاد جلوگیری می کنند، و نیز آن منافقین را که به برادران منافق خود و یا به بیماردلان می گویند بیایید نزد ما و به جهاد نروید، و خود کمتر در جهاد شرکت نموده و از شما مسلمانان جان خود را دریغ می دارند. و همین که آتش جنگ شعله ور شد، ایشان را می بینی که از ترس به تو نگاه می کنند، اما نگاهی بدون اراده، و چشمانشان در حدقه کنترل ندارد، و مانند چشمان شخص محتضر در حدقه می گردد، و همین که ترس از بین رفت، شما را با زبانهایی تیزتر از شمشیر می زنند، در حالی که از آن خیری که به شما رسیده ناراحتند، و بدان بخل می ورزند. اینگونه افراد- که نشانیهایشان را دادیم- ایمان نیاورده اند، به این معنا که ایمان در دلهایشان جایگیر نشده، هر چند که در زبان آن را اظهار می کنند پس خداوند اعمال آنان را بی اجر نموده و این کار برای خدا آسان است.
عدم درک حق
عدم درک حق از سوی بیش تر منافقان از آیات زیر استفاده می شود.سیقول المخلفون اذا انطـلقتم الی مغانم لتاخذوها ذرونا نتبعکم... بل کانوا لایفقهون الا قلیلا.(هنگامی که شما برای به دست آوردن غنایمی حرکت کنید، متخلّفان (حدیبیه) می گویند: «بگذارید ما هم در پی شما بیائیم، آنها می خواهند کلام خدا را تغییر دهند؛ بگو: «هرگز نباید بدنبال ما بیایید؛ این گونه خداوند از قبل گفته است!» آنها به زودی می گویند: «شما نسبت به ما حسد می ورزید!» ولی آنها جز اندکی نمی فهمند! ) (طبق یک احتمال، معنای «الا قلیلا» این است که اندکی از منافقان معاند، حق را درک می کنند؛ اما به سبب عناد، تسلیم نمی شوند؛ بنابراین، بیش تر آن ها فهم درستی ندارند.)اکثریت منافقان نادان متخلف از جهاد، دنیاطلب و نسبت دهنده حسادت به مؤمنان بودند.سیقول المخلفون اذا انطـلقتم الی مغانم لتاخذوها ذرونا نتبعکم... فسیقولون بل تحسدوننا بل کانوا لایفقهون الا قلیلا.